XungQuanh.comXung Quanh
Cắt tóc, chăm sóc bản thân

Cắt tóc tại nhà cho người già, người nằm lâu: tìm thợ trong khu và dặn gì

Tìm thợ cắt tóc trong khu chịu đến nhà cho ông bà, người nằm lâu, ngồi xe lăn: hỏi gì khi hẹn, chuẩn bị chỗ cắt, tư thế an toàn và những điều cần dặn thợ.

Elderly woman seated in a wheelchair on a home balcony, hairdresser trimming her grey hair from behind, cloth sheet spread on the tiled floor, warm morning light, potted plants

Với ông bà yếu, người nằm lâu hay ngồi xe lăn, cách nhẹ nhàng nhất là mời một thợ cắt tóc trong khu đến nhà vào buổi sáng, khi người được cắt tỉnh táo nhất, cắt ngồi trên ghế có tựa hoặc nằm nghiêng có kê gối, và luôn có một người nhà ở bên. Khi hẹn, nói rõ tình trạng của người được cắt để thợ chuẩn bị dụng cụ và thời gian; khi thợ đến, dặn những vùng da cần né và chia buổi cắt thành nhiều quãng nghỉ ngắn.

Một mái tóc gọn giúp người già dễ gội, đỡ ngứa, đỡ nóng, và nhiều khi giúp họ vui hơn hẳn trong ngày. Việc khó không nằm ở kỹ thuật cắt, mà ở chỗ tìm đúng người chịu đến, sắp xếp chỗ ngồi an toàn và giữ cho người được cắt không mệt.

Khi nào nên mời thợ đến nhà thay vì đưa ra tiệm

Nếu ông bà còn đi lại được, thích ra ngoài, thì một chuyến ra tiệm quen buổi sáng vẫn là dịp được gặp người, được trò chuyện. Nhưng có những lúc đưa ra tiệm trở thành gánh nặng: người đi lại khó, phải bế lên xe, ngồi ghế cắt tóc cao không có chỗ tựa chân, chờ lượt giữa tiếng ồn và người lạ. Với người đang hồi phục sau bệnh, người đãng trí dễ hoảng khi ra chỗ đông, hay người nằm lâu, cắt tại nhà gần như là cách duy nhất hợp lý.

Một dấu hiệu khác là chuyện tóc đã bắt đầu gây phiền: tóc dài làm người già khó gội, hay ra mồ hôi gáy, ngứa, nằm nhiều thì tóc bết và rối ở phía sau đầu. Cắt ngắn gọn lúc này không chỉ là chuyện đẹp, mà là chuyện vệ sinh và dễ chăm.

Trước khi hẹn, hỏi ý chính người được cắt. Người già thường có nếp tóc đã quen mấy chục năm, có người rất quý mái tóc dài. Hỏi họ muốn cắt kiểu gì, ngắn tới đâu, thay vì người nhà tự quyết. Với người không còn nói rõ ý được, dựa vào kiểu tóc họ từng để lâu nhất và giữ ở mức gọn, dễ chăm.

Tìm thợ trong khu chịu đến nhà

Bắt đầu từ tiệm cắt tóc gần nhà nhất. Nhiều thợ ở tiệm bình dân trong phường nhận đi cắt tận nhà vào giờ vắng khách, đặc biệt cho người già trong khu, dù tiệm không ghi ra. Ghé hỏi trực tiếp: "Nhà cháu có bà nằm một chỗ, anh chị có nhận đến nhà cắt không?" Thợ ở gần thì đi lại nhanh, lần sau gọi cũng dễ.

Tiệm từng cắt cho ông bà khi còn đi được. Thợ đã quen mái tóc, quen tính người già thì là lựa chọn tốt nhất. Họ biết bà thích để gáy thế nào, ông khó tính ở chỗ nào.

Nhân viên chăm sóc đang theo dõi ông bà. Điều dưỡng, người chăm sóc tại nhà có thể biết những thợ hay nhận cắt cho người bệnh, hoặc tự tỉa được phần đơn giản. Hỏi họ trước, vì họ hiểu tình trạng da và sức chịu đựng của người bệnh.

Tự quan sát thợ trước khi mời vào nhà. Nếu là thợ chưa quen, nên ghé tiệm xem họ làm việc một lần, để ý cách nói năng, cách giữ dụng cụ sạch. Người già yếu, người đãng trí rất cần một thợ kiên nhẫn, nói chậm, không tỏ ra vội.

Khi hẹn: nói rõ những gì để thợ chuẩn bị đúng

Một cuộc hẹn rõ ràng giúp thợ mang đúng đồ và dành đủ thời gian. Nên nói những điều sau ngay từ lúc hẹn:

  • Tư thế của người được cắt: ngồi ghế có tựa được bao lâu, ngồi xe lăn, hay chỉ nằm được. Thợ cần biết để chọn tông đơ không dây, kéo, lược phù hợp và tính cách đứng làm việc.
  • Khả năng nghe, nhìn và hiểu: người nghe kém, người lẫn, người dễ hoảng khi có tiếng máy sát tai. Thợ có kinh nghiệm sẽ cắt kéo nhiều hơn, nói chậm và đứng ở phía người được cắt nhìn thấy.
  • Tình trạng da đầu và da cổ: vết loét, vết mổ, nốt ruồi nhô, da khô bong vảy, chỗ đang bôi thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
  • Thời gian chịu được: nhiều người chỉ ngồi được mười lăm hai mươi phút là mệt. Hẹn trước là sẽ có quãng nghỉ giữa chừng.
  • Giờ nào trong ngày người được cắt tỉnh táo nhất, thường là buổi sáng sau khi ăn nhẹ và uống thuốc theo lịch.
  • Có bao nhiêu người cần cắt, có cần gội kèm, có cần tỉa râu, cắt móng tay hay không, và hỏi rõ cách tính tiền, phí đi lại trước khi thợ đến.

Thoả thuận rõ từ đầu giúp tránh cảnh thợ đến với một chiếc tông đơ có dây ngắn, không có ổ cắm gần giường, hay người được cắt đã mệt trước khi bắt đầu.

Chuẩn bị chỗ cắt và tư thế an toàn

Với người ngồi được, chọn ghế có tựa lưng chắc chắn, có tay vịn, chân chạm đất. Không dùng ghế xoay, ghế đẩu không tựa. Đặt ghế gần cửa sổ hoặc ra ban công có ánh sáng tự nhiên, gần ổ điện, trải một tấm vải hay tấm ni lông dưới sàn để gom tóc. Người ngồi xe lăn thì khoá bánh xe, có thể cắt ngay trên xe, kê thêm gối nhỏ sau lưng.

Với người nằm, cắt từng nửa đầu. Kê gối cho người nằm nghiêng một bên, lót khăn dày dưới đầu và trải tấm vải hứng tóc, thợ cắt nửa đầu phía trên và phía gáy, sau đó người nhà giúp đổi bên. Không cố đỡ người bệnh ngồi dậy lâu chỉ để cắt cho tiện; nếu bác sĩ dặn hạn chế ngồi dậy hay xoay cổ, làm đúng theo dặn dò.

Luôn có một người nhà đứng bên cạnh: đỡ đầu khi cần, nói chuyện cho người già yên tâm, để ý sắc mặt. Thấy người được cắt mệt, vã mồ hôi, khó thở hay đau ngực thì dừng ngay; triệu chứng nặng hoặc kéo dài thì gọi cấp cứu, đừng tiếp tục cho xong mái tóc.

Những điều cần dặn thợ ngay khi bắt đầu

Da người già rất mỏng. Nhờ thợ không dùng dao cạo, không cạo sát da đầu, tông đơ luôn lắp cữ. Một vết xước nhỏ ở người lớn tuổi lành chậm hơn nhiều so với người trẻ.

Né vết loét, vết mổ, nốt ruồi. Chỉ rõ cho thợ từng chỗ trước khi cắt. Ở người nằm lâu, phía sau đầu đôi khi có vùng da đỏ do tì đè; phần đó cắt nhẹ tay, không chà xát.

Người dễ chảy máu, đang điều trị bệnh. Nếu ông bà đang dùng thuốc theo đơn có lưu ý về chảy máu hay đang điều trị bệnh nặng, hỏi trước nhân viên y tế đang theo dõi xem có lưu ý gì khi cắt tóc, tỉa râu, rồi dặn lại thợ.

Dụng cụ sạch. Đề nghị thợ lau tông đơ, kéo, lược trước khi dùng, dùng khăn của gia đình. Người già sức đề kháng kém, vệ sinh dụng cụ càng quan trọng.

Nói chuyện với người được cắt. Nhờ thợ báo trước mỗi khi bật máy, khi xoay đầu, khi cắt gần tai. Người lẫn hay giật mình; một câu báo trước giúp họ ngồi yên hơn mọi cái giữ tay.

Giữ thể diện và sự thoải mái cho người được cắt

Người già, nhất là người từng tự lo được mọi việc, thường ngại khi phải để người khác lo cả chuyện mái tóc. Có cụ không nói ra nhưng thấy tủi khi bị bàn tán về mình ngay trước mặt, kiểu "cắt ngắn hết cho dễ chăm, bà có biết gì đâu". Nên nói chuyện với người được cắt như với một khách hàng bình thường: hỏi bà muốn để mái thế nào, hỏi ông có muốn soi gương không, cho họ cầm gương nhỏ xem trong lúc cắt nếu họ thích.

Chọn trang phục dễ chịu: áo cũ, cổ rộng, dễ thay. Che kín người bằng một tấm vải hay áo choàng lớn, không để người được cắt phải cởi áo trước mặt người lạ. Với người nằm, kéo rèm hoặc đóng bớt cửa để giữ riêng tư, nhất là khi phải thay áo sau khi cắt.

Nếu người được cắt muốn dừng giữa chừng, tôn trọng ý đó, dù tóc mới gọn một nửa. Hẹn thợ quay lại hôm khác còn hơn ép người già ngồi thêm khi họ đã mệt hay bực. Một buổi cắt dễ chịu khiến lần sau ông bà sẵn lòng, còn một buổi bị ép khiến họ từ chối luôn cả việc gội đầu. Cuối buổi, một lời khen nhẹ nhàng về mái tóc mới và một cốc nước ấm là cách kết thúc tử tế cho cả người được cắt lẫn người thợ.

Sau khi cắt: dọn tóc, kiểm da và hẹn lần sau

Tóc vụn của người nằm dễ rơi vào cổ áo, ga giường và gây ngứa cả ngày. Phủi kỹ bằng khăn mềm, thay áo, thay vỏ gối, gom tấm vải hứng tóc ra ngoài mới giũ. Nếu có thể, gội lại đầu hoặc lau tóc bằng khăn ấm. Kiểm vành tai, sau gáy, chỗ tì đè xem có vết xước nào; thấy vết đỏ lan, sưng hay rỉ dịch thì báo nhân viên y tế đang chăm sóc.

Ghi lại trong sổ chăm sóc của gia đình: ngày cắt, thợ nào, cắt kiểu gì, ông bà chịu được bao lâu, có gì cần lưu ý. Tóc người già mọc chậm, nhịp cắt thường thưa hơn người trẻ; hẹn sẵn lần sau với thợ theo nhịp đó, chọn cùng khung giờ để thành nếp.

Cuối cùng, ghi tên và cách liên lạc của thợ vào danh bạ quanh nhà dán ở chỗ người chăm sóc dễ thấy. Khi người nhà đi vắng, người giúp việc hay con cháu khác vẫn biết gọi ai, đã thoả thuận ra sao. Một người thợ quen, đến đều đặn, hiểu tính ông bà là thứ đáng giữ lâu dài trong khu mình ở.

Câu hỏi thường gặp

Thợ cắt tóc tiệm bình dân có nhận đến nhà cắt cho người già không?

Nhiều thợ trong phường nhận đến tận nhà vào giờ vắng khách, nhất là cho người già trong khu, dù tiệm không ghi ra. Cứ ghé hỏi trực tiếp, nói rõ tình trạng người được cắt và hỏi trước cách tính phí đi lại.

Cắt tóc cho người nằm liệt giường thế nào cho an toàn?

Cho người nằm nghiêng có kê gối, lót khăn và vải hứng tóc, cắt từng nửa đầu rồi đổi bên, luôn có người nhà đỡ đầu. Không cố đỡ ngồi dậy lâu, làm theo dặn dò của bác sĩ về tư thế, dừng ngay khi người bệnh mệt.

Có nên cạo râu bằng dao cho ông bà khi cắt tóc không?

Da người già mỏng và lành chậm, nên ưu tiên tông đơ có cữ hoặc máy cạo râu điện. Người đang điều trị bệnh hay dùng thuốc có lưu ý chảy máu thì hỏi nhân viên y tế đang theo dõi trước khi cạo.

Người lẫn, dễ hoảng thì cắt tóc thế nào?

Chọn thợ kiên nhẫn, cắt vào giờ người được cắt tỉnh táo nhất, có người thân quen ngồi cạnh nói chuyện. Nhờ thợ báo trước mỗi khi bật máy hay xoay đầu, ưu tiên cắt kéo, chia thành nhiều quãng nghỉ ngắn.

Bao lâu nên cắt tóc cho người già một lần?

Tuỳ tốc độ mọc tóc và kiểu tóc, nhưng tóc người lớn tuổi thường mọc chậm hơn nên khoảng cách giữa hai lần cắt dài hơn. Ghi ngày cắt vào sổ chăm sóc vài lần là biết nhịp hợp lý của từng người.

Khi đang cắt tóc mà người già mệt, khó thở thì làm gì?

Dừng ngay, cho người già ngồi hoặc nằm ở tư thế dễ thở, theo dõi sắc mặt. Nếu đau ngực, khó thở nặng, lơ mơ hoặc triệu chứng không giảm sau ít phút thì gọi cấp cứu, không tiếp tục cắt cho xong.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138