XungQuanh.comXung Quanh
Giặt ủi, may vá

Đồ len, đồ lụa bị xù, bị co: tiệm sửa đồ nhận làm gì và món nào hết cứu

Áo len xù lông, co rút, đồ lụa loang, sờn: việc nào tiệm giặt và tiệm may sửa gần nhà còn làm được, dấu hiệu món đồ đã hết cứu và cách gửi tiệm cho đúng.

hands of an older woman gently trimming pills from a folded grey wool sweater with a small fabric shaver on a wooden table, soft overcast window light, muted tones

Áo len xù lông nhẹ, len bị giãn cổ tay, lỗ thủng nhỏ do mọt và đồ lụa bị bung đường may thường vẫn sửa được ở tiệm giặt kỹ hoặc tiệm may sửa có thợ quen làm len, lụa. Áo len đã co cứng thành nỉ dày, lụa đã cháy vàng do ủi hay bạc màu do hoá chất thì gần như hết cứu, tiệm chỉ có thể làm cho đỡ hơn chứ không đưa về như cũ. Biết món nào còn cứu giúp bạn khỏi tốn công và tiền mang đi khắp nơi.

Đồ len và đồ lụa là hai nhóm hay "gặp nạn" nhất trong tủ quần áo gia đình: một lần cho nhầm vào máy giặt nước nóng, một lần sấy quá tay, một mùa cất trong tủ ẩm là đủ thay đổi hẳn món đồ. Ở nhiều phường vẫn có tiệm nhận chăm đồ len lụa và những thợ may sửa lâu năm biết mạng len, khâu lụa. Bài này giúp bạn biết họ làm được gì.

Sự cố thường gặp và khả năng cứu

Mức độ dưới đây chỉ để tham khảo, mỗi món đồ một khác. Mang ra tiệm cho thợ xem tận nơi trước khi quyết định:

Sự cốKhả năng cứuAi làm được
Áo len xù lông nhẹThường đượcTự làm hoặc tiệm giặt kỹ có máy cắt lông xù
Áo len giãn cổ tay, gấu áoThường được một phầnTiệm giặt kỹ xử lý hơi nước, tiệm may thu lại
Áo len co nhẹCó khi giãn lại được một chútTiệm giặt kỹ quen làm len
Áo len co cứng, sợi dính thành nỉGần như hết cứuCó thể tận dụng làm món khác
Lỗ thủng nhỏ do mọt, do mócThường đượcThợ biết mạng len
Lụa bung đường may, rách theo đường chỉThường đượcThợ may sửa quen khâu lụa
Lụa rách giữa mặt vảiKhó, thường để lại dấuThợ khéo vá hoặc đắp chi tiết
Lụa loang nước, ốTuỳ, có khi đỡTiệm giặt kỹ, giặt lại cả tấm
Lụa cháy vàng do ủi, bạc màu do hoá chấtGần như hết cứuKhông còn là vết bẩn mà là hỏng sợi

Dòng cuối của mỗi nhóm là điều nhiều người khó chấp nhận nhất: có những hư hại đã làm thay đổi bản thân sợi vải. Lúc đó, mọi cách giặt, tẩy, hấp chỉ làm món đồ yếu thêm. Biết dừng đúng lúc cũng là một cách giữ đồ.

Áo len xù lông: tự xử lý hay mang ra tiệm

Xù lông là hiện tượng sợi len bị cọ xát, đứt ra và cuộn lại thành những hạt nhỏ trên mặt áo, hay gặp ở nách, khuỷu tay, chỗ đeo túi xách. Đây là hiện tượng tự nhiên của len, nhất là len pha sợi tổng hợp, không có nghĩa là áo kém hay đã hỏng.

Xù nhẹ thì bạn có thể tự xử lý bằng máy cắt lông xù loại nhỏ cầm tay, bán ở chợ và tiệm tạp hoá. Đặt áo lên mặt phẳng, kéo nhẹ vải cho căng, đưa máy theo một chiều, không ấn mạnh. Làm từng vùng nhỏ, đừng cắt quá nhiều lần ở một chỗ vì dễ làm mỏng vải.

Xù nhiều, áo đắt tiền hay len mỏng thì mang ra tiệm giặt nhận chăm đồ len. Một số tiệm có máy cắt lông xù loại lớn và người đã quen tay, làm đều hơn và ít làm thủng áo hơn. Hỏi tiệm có làm việc này không trước khi mang tới, vì không phải tiệm giặt nào cũng nhận.

Dù tự làm hay nhờ tiệm, xù lông sẽ quay lại theo thời gian. Muốn giảm, hãy giặt áo len lộn trái, trong túi lưới, chế độ nhẹ hoặc giặt tay, đừng giặt chung với quần jean hay đồ có khoá kéo. Khi gửi tiệm giặt, nói rõ đây là áo len, đừng cho vào túi giặt theo ký.

Áo len bị co, bị giãn: tiệm làm được tới đâu

Áo len co thường do giặt nước nóng, vò mạnh hoặc sấy nóng. Sợi len co lại và móc chặt vào nhau. Nếu co nhẹ, vừa mới xảy ra, một số tiệm giặt kỹ có thể làm mềm sợi rồi kéo giãn và định hình lại trên khuôn, áo có thể giãn ra được một phần. Có những mẹo dân gian ngâm áo trong nước ấm pha dầu xả rồi kéo nhẹ; kết quả rất khác nhau tuỳ loại len, làm không khéo dễ làm biến dạng thêm.

Nếu áo đã co cứng, sờ thấy dày như nỉ, các mũi đan không còn nhìn rõ, sợi đã dính vào nhau, thì gần như không có cách đưa về kích cỡ cũ. Lúc này đừng tốn thêm công giặt đi giặt lại.

Áo len giãn ở cổ tay, gấu áo hay cổ áo lại là chuyện ngược lại. Tiệm giặt kỹ có thể hấp hơi nước để sợi co lại phần nào. Tiệm may sửa có thể thu bớt gấu, khâu thêm một đường chun mảnh bên trong cổ tay cho ôm hơn. Hỏi thợ trước kết quả sẽ ra sao, vì thu len không khéo sẽ để lại đường may lộ.

Một mẹo để phòng: luôn phơi áo len trải phẳng trên lưới hay khăn, không treo móc. Treo móc khi áo còn nặng nước là cách nhanh nhất làm giãn vai và kéo dài thân áo.

Đồ lụa: những hư hại hay gặp và việc tiệm nhận

Bung đường may. Lụa mỏng và trơn nên đường may hay tuột ở vai, nách, đường xẻ tà. Thợ may sửa quen làm lụa sẽ dùng kim nhỏ, chỉ mảnh cùng màu và khâu lại theo đường cũ, gần như không nhìn thấy. Đừng tự khâu bằng chỉ thô ở nhà vì lỗ kim to sẽ để lại dấu vĩnh viễn trên lụa.

Rách giữa mặt vải. Đây là chỗ khó. Thợ có thể vá mặt trong rồi khâu kín, hoặc đắp một chi tiết thêu, một miếng ren nhỏ lên chỗ rách. Áo sẽ khác đi một chút, nên bạn cần quyết xem có chấp nhận không.

Loang nước, ố mồ hôi. Lụa rất dễ để lại quầng khi dính nước rồi khô một chỗ. Tiệm giặt kỹ thường xử lý bằng cách giặt lại đều cả tấm vải để màu đồng nhất. Vết ố mồ hôi lâu ngày có khi chỉ nhạt đi.

Mất độ bóng, cứng vải. Do giặt bằng chất tẩy mạnh hay phơi nắng gắt. Tiệm có thể làm mềm phần nào, nhưng độ bóng của sợi tơ khó quay về như mới.

Cháy vàng do ủi, bạc màu do chất tẩy. Đây là hỏng sợi vải. Tiệm không làm được gì nhiều; nếu chỗ hỏng nhỏ ở vị trí khuất, thợ may có thể giấu đi bằng cách gấp nếp hay đắp chi tiết.

Lỗ thủng do mọt và vết móc: mạng len ở tiệm

Áo len cất trong tủ lâu, nhất là tủ ẩm, tối và ít mở, rất dễ bị mọt vải ăn thành những lỗ nhỏ, thường ở cổ, vai, những chỗ có mồ hôi hay vết thức ăn bám. Vết móc do trang sức, khoá kéo, móng tay cũng làm sợi len bị kéo ra thành vòng hoặc đứt.

Lỗ nhỏ có thể mạng lại. Thợ biết mạng len sẽ dùng sợi len cùng màu, đan lại các mũi bị đứt theo đúng kiểu đan của áo. Mạng khéo thì nhìn gần mới thấy. Nghề này giờ không còn nhiều người làm; một số tiệm may sửa lâu năm, tiệm bán len sợi trong chợ hoặc các bà, các cô biết đan trong khu phố vẫn nhận. Hỏi quanh chợ, hỏi ở tiệm bán len.

Khi mang đi mạng, mang theo cả sợi len dự phòng nếu áo có kèm theo lúc mua, hoặc nói với thợ để họ tìm sợi gần màu nhất. Áo nhiều màu, hoạ tiết phức tạp thì mạng khó hơn và nên hỏi kỹ thợ có tự tin làm không.

Vết móc thì đừng cắt sợi bị kéo ra. Lật mặt trong, dùng kim móc nhỏ kéo sợi đó vào trong, áo trông lại bình thường. Nhiều tiệm may làm việc này rất nhanh nếu bạn không tự làm được.

Mang đồ len, lụa ra tiệm: chuẩn bị và dặn gì

Đồ len, lụa đã gặp sự cố thì càng cần đi đúng chỗ và nói đủ thông tin. Trước khi mang ra tiệm:

  • Đừng giặt thử thêm lần nào ở nhà. Mỗi lần giặt sai thêm là sợi yếu thêm, việc của thợ khó thêm.
  • Chụp ảnh chỗ hỏng, kèm ảnh cả món đồ và nhãn vải nếu còn.
  • Nhớ lại và kể cho thợ chuyện gì đã xảy ra: giặt máy nước nóng, sấy, ủi, phơi nắng, cất tủ bao lâu. Thông tin này giúp thợ đoán đúng nguyên nhân.
  • Mang theo sợi len dự phòng, cúc dự phòng hay mẩu vải thừa nếu áo có kèm theo lúc mua.
  • Gấp đồ nhẹ nhàng, cho vào túi vải, đừng nhét chung với đồ khác.
  • Hỏi thợ trước kết quả có thể đạt tới đâu, có để lại dấu không, mất bao lâu, rồi hãy quyết định làm.

Nếu tiệm giặt nói việc này không nhận, hỏi họ có biết ai làm không. Người trong nghề giặt, nghề may trong một khu thường biết nhau, một lời chỉ đường của họ đỡ cho bạn cả buổi đi hỏi. Ghi lại tiệm và thợ làm được việc khó vào danh bạ quanh nhà của mình.

Khi đã hết cứu: tận dụng và phòng cho lần sau

Áo len co thành nỉ không mặc được nữa nhưng sợi đã dày và chắc, nhiều nhà cắt ra làm bao gối nhỏ, găng tay lót, miếng lót nồi, hay áo cho trẻ nhỏ nếu còn đủ vải. Tiệm may sửa có thể giúp cắt may lại thành món đơn giản. Áo dài lụa bị cháy một mảng có thể cắt thành khăn quàng, túi nhỏ, hay giữ lại phần lành làm kỷ niệm.

Để lần sau không gặp lại, có vài thói quen nên giữ. Với len: giặt nước lạnh hoặc hơi ấm, không vò, không vắt xoắn, phơi phẳng, cất gấp chứ không treo, dùng túi vải thoáng khí, đặt thêm túi hút ẩm. Với lụa: giặt tay nhẹ hoặc gửi tiệm giặt hấp, phơi trong bóng râm, ủi nhiệt thấp có lót vải, cất tránh ánh sáng trực tiếp.

Khi gửi tiệm, luôn nói rõ đây là len hay lụa, chỉ cho tiệm xem nhãn vải, và không bao giờ để đồ len, đồ lụa lẫn vào túi giặt theo ký. Một câu dặn đúng lúc rẻ hơn rất nhiều so với công sửa về sau.

Cuối mỗi mùa lạnh, trước khi cất áo len, mang những chiếc cần chăm ra tiệm một lần để cắt lông xù, mạng lỗ nhỏ và giặt sạch. Đồ cất khi đã sạch ít bị mọt hơn hẳn so với đồ còn vết mồ hôi hay vết thức ăn.

Câu hỏi thường gặp

Áo len bị co có làm giãn lại được không?

Nếu co nhẹ và vừa mới xảy ra, tiệm giặt quen làm len có thể làm mềm sợi và kéo giãn trên khuôn, áo giãn được một phần. Nếu áo đã co cứng như nỉ, mũi đan không còn rõ, thì gần như không đưa về kích cỡ cũ được.

Áo len bị xù lông có phải là áo kém chất lượng không?

Không hẳn. Xù lông là hiện tượng tự nhiên của len, nhất là len pha sợi tổng hợp, do cọ xát ở nách, khuỷu tay. Cắt lông xù bằng máy nhỏ hoặc nhờ tiệm, giặt lộn trái trong túi lưới và tránh giặt chung với đồ thô ráp để giảm xù.

Áo len bị mọt cắn thủng có sửa được không?

Lỗ nhỏ thường mạng lại được bởi thợ biết mạng len, dùng sợi cùng màu đan lại các mũi bị đứt. Hỏi ở tiệm may sửa lâu năm hoặc tiệm bán len sợi trong chợ. Lỗ lớn hoặc áo hoạ tiết phức tạp thì khó hơn và dễ để lại dấu.

Đồ lụa bị loang nước có xử lý được không?

Thường tiệm giặt kỹ sẽ giặt lại đều cả tấm vải để màu đồng nhất, vết loang có thể mờ đi. Đừng tự chà một chỗ vì sẽ tạo thêm quầng. Vết loang đã để lâu, đã ố vàng thì có khi chỉ nhạt bớt chứ không hết hẳn.

Áo lụa bị cháy vàng do ủi có cứu được không?

Gần như không, vì nhiệt đã làm hỏng sợi tơ chứ không phải vết bẩn. Nếu chỗ cháy nhỏ ở vị trí khuất, thợ may có thể giấu bằng nếp gấp hay đắp chi tiết. Lần sau ủi lụa ở nhiệt thấp và lót một lớp vải mỏng.

Cất áo len thế nào để không bị mọt?

Giặt sạch trước khi cất, phơi thật khô, gấp gọn thay vì treo, cho vào túi vải thoáng khí, đặt túi hút ẩm trong tủ và thỉnh thoảng mở tủ cho thoáng. Đồ còn vết mồ hôi hay thức ăn dễ bị mọt hơn hẳn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138