XungQuanh.comXung Quanh
Điện, nước, rác khu phố

Giờ thu gom rác ở khu phố: hỏi ở đâu và để rác ra đường lúc nào cho đúng

Giờ thu gom rác mỗi khu một khác: hỏi công nhân, tổ trưởng hay ban quản lý, để rác ra trước giờ xe tới ít phút, buộc túi gọn và xử lý khi lỡ chuyến xe rác.

Early morning in a narrow Vietnamese residential lane, a sanitation worker in green uniform seen from behind pushing a hand cart past neatly tied trash bags at doorsteps

Giờ thu gom rác không có một giờ chung cho cả nước: mỗi tuyến, mỗi hẻm có lịch riêng do đơn vị thu gom sắp, và người biết chắc nhất là chính công nhân hay tổ thu gom đang chạy tuyến đó, sau đó là tổ trưởng dân phố hoặc ban quản lý chung cư. Nguyên tắc để rác cho đúng là đem ra trước giờ xe tới một chút, đặt đúng điểm đã quy ước, túi buộc kín, và không để rác nằm ngoài đường qua đêm.

Bài này giúp người mới chuyển đến, người ở trọ, hay cả người ở lâu mà chưa từng để ý, nắm được lịch rác của khu mình: các kiểu thu gom thường gặp, hỏi ai, để rác ra lúc nào, đóng túi ra sao cho công nhân lấy nhanh, và làm gì khi lỡ chuyến xe. Lịch cụ thể của từng khu thay đổi theo địa phương, nên mọi điều dưới đây là cách hỏi và cách làm, không phải giờ cố định.

Rác khu phố được gom theo những kiểu nào

Xe đẩy tay đi vào từng hẻm. Đây là kiểu quen thuộc ở các khu nhà phố có hẻm nhỏ. Công nhân đẩy xe thùng vào hẻm, thường gõ kẻng, lắc chuông hoặc gọi to để báo. Nhà nào có rác thì mang ra đưa tận tay hoặc đặt sẵn trước cửa. Giờ đi qua mỗi hẻm khá đều, chênh nhau vài chục phút tuỳ hôm.

Xe ép rác đậu ở điểm hẹn. Ở đường lớn hoặc khu mới, xe ép rác chạy theo tuyến và dừng ở vài điểm cố định trong thời gian ngắn. Người dân mang rác ra đúng điểm, đúng lúc. Kiểu này cần nhớ giờ chính xác hơn, vì xe đi rồi thì phải chờ tới chuyến sau.

Điểm tập kết hoặc thùng rác cố định. Một số khu đặt thùng lớn có nắp ở đầu hẻm hoặc góc chợ; người dân bỏ rác vào trong khung giờ được phép, xe tới lấy theo lịch. Bỏ ngoài giờ quy định thường khiến rác tràn ra quanh thùng, chó mèo bới và cả khu chịu mùi.

Phòng rác hoặc ống đổ rác trong chung cư. Chung cư thường có phòng rác ở mỗi tầng hoặc dưới tầng hầm, nhân viên vệ sinh gom về một chỗ rồi giao cho xe thu gom. Lịch do ban quản lý quy định, nhiều nơi khoá ống đổ rác vào ban đêm hoặc cấm bỏ rác cồng kềnh vào ống.

Hỏi giờ thu gom ở đâu cho chắc

Hỏi thẳng công nhân thu gom. Gặp công nhân đang đẩy xe trong hẻm, hỏi một câu ngắn: "Cô ơi, hẻm này mấy giờ cô vào, có hôm nào nghỉ không ạ?". Họ là người biết rõ nhất, và nhiều người còn dặn thêm chỗ đặt rác cho tiện, hôm nào thu rác tái chế, hôm nào tuyến đổi giờ.

Hỏi tổ trưởng dân phố. Tổ trưởng nắm lịch thu gom của cả tổ, biết ai đang thu tiền rác và đầu mối liên hệ khi có trục trặc. Với người mới chuyển đến, đây cũng là dịp để báo nhân khẩu và hỏi luôn các khoản đóng góp chung của khu phố.

Hỏi hàng xóm ở lâu năm. Người ở cạnh nhà biết giờ xe rác chính xác theo thói quen: nghe tiếng kẻng là mang ra. Họ cũng biết những chuyện nhỏ không ai ghi lại, như chỗ đặt rác nào thì bị nhà bên phàn nàn, hôm mưa xe thường tới trễ hơn.

Hỏi ban quản lý chung cư hoặc bộ phận môi trường của phường. Ở chung cư, lịch rác thường ghi trong nội quy hoặc thông báo ở sảnh. Nếu khu không có ai thu gom, rác tồn lâu ngày, hoặc muốn biết đơn vị nào phụ trách tuyến, có thể hỏi bộ phận phụ trách môi trường đô thị tại UBND phường, xã.

Để rác ra lúc nào cho đúng

Thời điểm đem rác ra phụ thuộc kiểu thu gom ở khu mình. Bảng dưới là cách làm thường được các khu dân cư quy ước; nơi nào có quy định riêng thì theo quy định đó.

Kiểu thu gomĐem rác ra lúc nàoĐiều cần tránh
Xe đẩy tay vào hẻmKhi nghe kẻng, chuông hoặc trước giờ quen khoảng mười lăm phútĐể túi trước cửa từ tối hôm trước
Xe ép đậu điểm hẹnRa điểm hẹn sớm vài phút, chờ xe tới rồi đưaĐặt túi ở điểm hẹn rồi bỏ đi
Thùng rác cố địnhTrong khung giờ khu phố cho phép, bỏ vào trong thùngĐặt túi bên cạnh khi thùng đầy
Phòng rác chung cưTheo giờ mở phòng rác, buộc kín túiBỏ rác lỏng, rác ướt vào ống đổ
Nhà vắng cả ngàyThoả thuận gửi người nhà, hàng xóm hoặc giữ trong thùng có nắpTreo túi lên cổng hay cột điện

Lý do phải canh giờ khá đơn giản: túi rác nằm ngoài đường càng lâu càng dễ bị chó mèo cắn rách, bị người nhặt ve chai lục tìm rồi bỏ lại, mưa xuống thì nước rỉ chảy ra hẻm. Một túi rách là cả đoạn hẻm có mùi tới chiều.

Đóng gói rác để công nhân lấy nhanh và an toàn

Công nhân thu gom làm việc với hàng trăm túi rác mỗi ca, phần lớn bằng tay. Túi buộc kín, không chảy nước, không có vật sắc nhọn lòi ra là giúp họ làm nhanh và không bị thương. Trước khi buộc, chắt bớt nước ở thức ăn thừa, bã trà, vỏ trái cây, rồi mới bỏ vào túi. Rác ướt nhiều thì lót thêm giấy báo cũ dưới đáy túi để hút nước.

Mảnh thuỷ tinh vỡ, mảnh sành, dao lam, đinh, que xiên nướng thì gói riêng bằng nhiều lớp giấy hoặc bỏ vào chai nhựa cứng có nắp, ghi chú bằng lời khi đưa tận tay: "Túi này có mảnh kính vỡ, cô cầm cẩn thận". Không nhét chung vào túi nilon mỏng, vì khi công nhân nhấc túi lên, mảnh vỡ cứa vào tay rất thường gặp.

Rác tái chế như vỏ hộp giấy, chai nhựa, lon thì gom riêng, gấp gọn. Nhiều khu có ngày thu riêng loại này, nhiều nơi công nhân tự giữ lại để bán thêm; hỏi họ muốn nhận thế nào. Pin cũ, bóng đèn, thuốc hết hạn không bỏ chung vào túi rác sinh hoạt; giữ riêng ở nhà và mang tới điểm thu nhận khi có dịp.

Đồ cồng kềnh như nệm cũ, tủ gãy, xà bần sửa nhà thì không để ra cùng rác hằng ngày. Xe thu gom sinh hoạt thường không nhận, và đặt những thứ này ra hẻm là chắn lối đi của cả xóm. Hỏi tổ thu gom về lịch nhận đồ cồng kềnh hoặc cách thuê chở riêng.

Lỡ giờ xe rác thì xử lý thế nào

Ai cũng có hôm ngủ quên hoặc đi làm về muộn, xe đã qua. Việc cần làm trước tiên là đừng đặt túi rác ra đường với hy vọng "chắc có ai lấy". Rác nằm trong hẻm một đêm đủ để chó mèo bới tung, sáng ra hàng xóm phải dọn giúp. Thay vào đó, giữ túi trong nhà, trong thùng có nắp ở góc sân, ban công hoặc nhà vệ sinh, chờ chuyến sau.

Nếu rác có thức ăn dễ bốc mùi như vỏ tôm, ruột cá, thức ăn thừa, có thể cho vào túi kín rồi để tạm trong ngăn mát hoặc ngăn đá, một cách nhiều nhà vẫn làm khi lỡ xe vào mùa nóng. Cách này nghe lạ nhưng hiệu quả: không ruồi, không mùi, sáng hôm sau mang ra đúng giờ.

Khu có điểm tập kết thì có thể mang tới đó, miễn trong khung giờ cho phép và bỏ vào trong thùng. Nếu thùng đầy, không chất túi ra xung quanh; mang về và chờ. Khi lỡ giờ nhiều lần vì lịch đi làm không khớp, nên nói chuyện với công nhân hoặc tổ trưởng: nhiều nơi có thể sắp xếp cho đặt rác ở một chỗ có nắp, hoặc nhờ nhà kế bên đưa giúp.

Ngày lễ Tết, mưa bão và khi tuyến đổi giờ

Dịp Tết, lượng rác tăng vọt vì nhà nào cũng dọn dẹp, trong khi công nhân cũng nghỉ vài ngày. Thường đơn vị thu gom sẽ báo lịch trực Tết qua tổ dân phố, loa phường hoặc bảng thông báo khu phố. Trước Tết, hỏi rõ ngày nào nghỉ, ngày nào thu bù; trong những ngày nghỉ thì hạn chế đồ dùng một lần, giữ rác trong nhà gọn gàng thay vì chất ra đầu hẻm.

Mưa lớn hoặc bão, xe có thể tới trễ hoặc không vào được hẻm ngập. Những hôm đó đừng để túi ra trước, vì túi rác trôi theo nước sẽ làm nghẹt miệng cống, đúng lúc cả khu cần thoát nước nhất. Chờ trời ngớt, nghe tiếng kẻng hẳn rồi mới mang ra.

Đôi khi tuyến thu gom đổi giờ vì đổi đơn vị, đổi người hoặc sắp xếp lại lộ trình. Dấu hiệu dễ thấy là mấy ngày liền xe qua lúc khác hẳn. Khi đó hỏi lại công nhân hoặc tổ trưởng, ghi giờ mới vào danh bạ quanh nhà dán trên tủ lạnh, và báo cho người giúp việc, người trông nhà, cha mẹ già biết để cả nhà cùng theo.

Chỗ đặt rác là chuyện chung của cả xóm

Trong hẻm, chỗ đặt rác thường là trước cửa nhà mình, nhưng có những khu cả dãy dồn về một góc, và góc đó lại ở trước cửa một nhà nào đó. Nhà ấy chịu mùi, chịu ruồi mỗi sáng. Nếu khu mình đang như vậy, cách tử tế là cả xóm cùng bàn với tổ trưởng để chọn chỗ hợp lý hơn, có thể luân phiên, hoặc mỗi nhà tự giữ rác tới khi xe tới tận cửa.

Đặt túi rác sát mép tường, không chắn lối xe, không đè lên miệng cống. Túi để gọn, buộc chặt, không xếp chồng cao. Sau khi công nhân lấy, nếu có nước rỉ thì dội một gáo nước. Những việc rất nhỏ ấy làm hẻm sạch hơn hẳn và giữ hoà khí với hàng xóm.

Công nhân thu gom làm việc từ rất sớm hoặc rất khuya, trong mùi và trong mưa. Một lời chào, một túi rác buộc gọn, một chai nước vào ngày nắng gắt, hay một chút quà vào dịp Tết là cách nhiều khu phố giữ được quan hệ tốt với người làm việc này. Khi có chuyện cần nhờ, như đổi chỗ đặt rác hay lấy giúp một món hơi to, họ cũng sẵn lòng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết xe rác đến khu mình mấy giờ?

Hỏi trực tiếp công nhân thu gom đang chạy tuyến, tổ trưởng dân phố hoặc hàng xóm ở lâu năm. Ở chung cư thì xem nội quy hoặc hỏi ban quản lý. Lịch mỗi tuyến khác nhau, nên không có một giờ chung cho cả phường.

Có nên để rác ra trước cửa từ tối hôm trước không?

Không nên. Rác nằm ngoài đường qua đêm dễ bị chó mèo bới, mưa làm rỉ nước, hẻm bốc mùi và có thể bị nhắc nhở. Nên đem ra trước giờ xe tới ít phút hoặc khi nghe tiếng kẻng báo hiệu.

Lỡ giờ xe rác thì phải làm sao?

Giữ túi trong nhà, trong thùng có nắp, chờ chuyến sau. Rác thức ăn dễ bốc mùi có thể cho vào túi kín để tạm ngăn mát. Nếu khu có điểm tập kết thì mang tới đúng khung giờ cho phép và bỏ vào trong thùng.

Mảnh thuỷ tinh vỡ bỏ rác thế nào cho an toàn?

Gói kỹ bằng nhiều lớp giấy hoặc cho vào chai nhựa cứng có nắp, để riêng khỏi túi rác thường và nói với công nhân khi đưa. Cách này tránh cho người thu gom bị đứt tay khi nhấc túi.

Ngày Tết xe rác có thu gom không?

Thường đơn vị thu gom có lịch trực Tết và nghỉ vài ngày, thông báo qua tổ dân phố hoặc loa phường. Nên hỏi trước ngày nghỉ, ngày thu bù, và giữ rác gọn trong nhà thay vì chất ra đầu hẻm.

Khu mình mấy ngày không có xe rác tới thì báo ai?

Báo tổ trưởng dân phố trước để họ liên hệ đơn vị thu gom. Nếu vẫn không được giải quyết, phản ánh với bộ phận phụ trách môi trường đô thị ở UBND phường, xã, nói rõ vị trí và số ngày rác tồn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138