XungQuanh.comXung Quanh
Tiệm sửa vặt ngoài phố

Quạt điện, nồi cơm, ấm siêu tốc hỏng: mang ra tiệm điện nhỏ và kể bệnh ra sao

Tiệm điện nhỏ trong phường sửa tốt quạt, nồi cơm, ấm đun, bàn là. Cách kể bệnh cho thợ hiểu, mang đủ phụ kiện, dấu hiệu phải ngưng dùng ngay và kiểm khi nhận.

Small electrical repair shop open to a Vietnamese alley, technician testing a standing fan on a cluttered workbench, rice cookers and kettles waiting on shelves, late afternoon side light

Quạt quay yếu, nồi cơm không nhảy nấu, ấm siêu tốc không tự ngắt, bàn là không nóng là những bệnh tiệm điện nhỏ trong phường gặp hằng ngày và thường sửa xong trong ngày. Việc của bạn là rút điện, ngưng dùng nếu có dấu hiệu nguy hiểm, mang đủ phụ kiện đi kèm và kể bệnh đúng như những gì đã thấy, nghe, ngửi. Phần mở máy và thay linh kiện để thợ làm.

Bài này không hướng dẫn tự tháo đồ điện: vỏ nhựa che những bộ phận vẫn có thể gây giật sau khi đã rút điện, và lắp lại sai một sợi dây là đổi một cái quạt hỏng lấy một nguy cơ cháy. Thay vào đó là cách mô tả triệu chứng, những dấu hiệu phải dừng ngay, câu hỏi về linh kiện và bảo hành, và cách kiểm đồ khi nhận lại.

Tiệm điện nhỏ trong phường nhận sửa những gì

Tiệm điện nhỏ thường là một gian hàng hẹp với bàn thợ, kệ đầy quạt, nồi cơm, ấm đun nước chờ sửa và một thùng linh kiện thay thế. Đây là nơi sửa tốt nhóm đồ điện gia dụng cầm tay mang tới được: quạt bàn, quạt đứng, quạt treo tường, nồi cơm điện, nồi lẩu điện, ấm siêu tốc, bàn là, máy sấy tóc, máy xay sinh tố, đèn bàn, ổ cắm kéo dài, bếp điện đơn giản.

Đồ lớn như tủ lạnh, máy giặt, điều hoà, bình nóng lạnh thì thợ phải đến nhà, và đó là việc của thợ điện lạnh có tay nghề riêng. Lò vi sóng là trường hợp đặc biệt: bên trong có linh kiện tích điện áp cao ngay cả khi đã rút phích, chỉ nên đưa tới thợ đã quen sửa lò vi sóng, và đừng ai trong nhà tò mò mở vỏ. Bếp từ, nồi áp suất điện có bo mạch phức tạp thì nhiều tiệm nhỏ nhận, nhiều tiệm không, hỏi trước khi chở tới.

Một tiệm làm ăn lâu năm thường có vài dấu hiệu dễ nhận: đồ chờ sửa có dán giấy ghi tên khách, bàn thợ có đồng hồ đo điện, thợ cắm thử đồ đã sửa trước mặt khách thay vì chỉ nói "xong rồi". Tiệm như vậy đáng để ghi vào danh bạ quanh nhà, cùng giờ mở cửa và ngày nghỉ, vì đồ điện hỏng thường hỏng đúng lúc cần dùng.

Trước khi mang đi: rút điện, ngửi, nhìn và gom đủ đồ

Năm phút chuẩn bị ở nhà giúp thợ tìm bệnh nhanh và giúp bạn khỏi phải chạy đi chạy lại:

  • Rút phích cắm và để nguội hẳn. Nồi cơm vừa nấu, ấm vừa đun, bàn là vừa dùng giữ nhiệt khá lâu.
  • Ngửi xem có mùi khét, mùi nhựa cháy không; nhìn dây nguồn có chỗ chảy nhựa, nứt vỏ, đen ở chân phích không. Ghi nhớ để kể lại.
  • Mang đủ phụ kiện đi kèm: đế cắm của ấm siêu tốc, lồng và cánh quạt, nồi trong và nắp của nồi cơm, dây nguồn rời nếu có. Thiếu đế ấm thì thợ không thử được ấm.
  • Đổ hết nước, lau khô. Nồi cơm còn cơm, ấm còn nước làm thợ mất thời gian và có thể làm ướt bàn thợ.
  • Quạt đứng to thì tháo lồng, cánh và thân để chở gọn trên xe máy, buộc chặt cánh để khỏi gãy.
  • Đồ còn phiếu bảo hành của nơi bán thì mang theo và hỏi nơi bán trước; tiệm ngoài mở ra có thể làm mất quyền bảo hành.

Đừng tự tháo vỏ "xem thử" trước khi mang đi. Ngoài nguy cơ giật điện, thợ thấy ốc vít đã bị mở, dây bị kéo lệch sẽ mất thêm thời gian tìm xem bạn đã động vào đâu.

Kể bệnh cho thợ: nói gì với từng món

Thợ đoán bệnh nhanh nhất khi khách kể đúng hiện tượng, không cần dùng từ chuyên môn. Một vài cách kể hay giúp ích:

Món đồHiện tượng nên kểThợ thường kiểm chỗ nào
QuạtBật lên cánh không quay, phải lấy tay đẩy cánh mới chạy; quay yếu dần; kêu lạch cạch; thân nóng, có mùiTụ khởi động, ổ trục, mô-tơ, công tắc số
Nồi cơm điệnĐèn không sáng; bấm nấu không ăn; nấu mãi không nhảy sang hâm; cơm khê đáy hoặc sốngCầu chì nhiệt, công tắc, bộ cảm biến nhiệt ở đáy, mâm nhiệt
Ấm siêu tốcKhông nóng; sôi rồi không tự ngắt; rò nước ở đáy; đèn sáng mà không đunRơ le ngắt, chân tiếp điện ở đế, gioăng đáy
Bàn làKhông nóng; nóng quá mức chỉnh; có hơi nước rỉ ra không đềuBộ chỉnh nhiệt, dây nguồn, cầu chì
Máy sấy tócCó gió không có nhiệt; tự tắt khi đang sấy; có tia lửa ở khe gióDây nhiệt, bộ ngắt quá nhiệt, lưới hút gió bị nghẹt

Kể thêm bệnh xuất hiện từ khi nào và có chuyện gì trước đó: cúp điện, nước đổ vào, bị rơi, con nhỏ nghịch. Thông tin "hôm qua mất điện, sáng nay bật lên thì không chạy" giúp thợ khoanh vùng nhanh hơn nhiều so với "tự dưng hư".

Những dấu hiệu phải ngưng dùng ngay, không cố thêm vài ngày

Chạm vào vỏ thấy tê nhẹ. Đây là dấu hiệu rò điện ra vỏ kim loại hoặc chỗ ẩm. Rút điện ngay và không cho ai dùng tiếp, kể cả khi thấy "chỉ hơi tê". Nhà có trẻ nhỏ càng phải cất món đồ đó lên cao.

Có mùi khét, khói, hoặc nhựa chảy. Mùi khét là dây hoặc linh kiện đang quá nhiệt. Đồ tiếp tục dùng có thể bốc cháy, nhất là quạt để chạy qua đêm ở phòng ngủ.

Dây nguồn nóng ran, phích cắm đen hoặc biến dạng. Dây đã lão hoá hoặc phích lỏng, tiếp xúc kém sinh nhiệt. Thay dây và phích là việc nhỏ ở tiệm, nhưng dùng tiếp thì nguy cơ chập cháy ngay ổ cắm trên tường.

Ấm sôi mà không tự ngắt. Ấm sẽ đun cạn nước rồi tiếp tục nóng. Đây là một trong những nguyên nhân cháy bếp hay gặp nhất, không được dùng tiếp cho tới khi sửa.

Aptomat, cầu dao trong nhà nhảy mỗi khi cắm món đồ đó. Món đồ đang chạm chập. Đừng gạt cầu dao lên rồi cắm lại lần nữa để thử; mang đi sửa, nếu cầu dao vẫn nhảy khi đã rút món đồ ra thì gọi thợ điện kiểm hệ thống điện của nhà.

Hỏi về linh kiện, giá và bảo hành trước khi để lại

Sau khi thợ xem bệnh, hỏi ba điều. Thứ nhất, thợ định thay linh kiện gì, vì sao, và linh kiện đó là loại thay thế phổ thông hay đúng loại của hãng. Thứ hai, giá trọn gói gồm linh kiện và công, và nếu khi mở ra phát hiện thêm bệnh thì thợ có gọi hỏi trước khi làm thêm không. Thứ ba, sửa xong bảo hành bao lâu và bảo hành phần nào.

Với đồ giá thấp như ấm siêu tốc, quạt bàn nhỏ, câu hỏi về giá càng quan trọng: thợ tử tế sẽ nói thẳng nếu tiền sửa gần bằng tiền mua mới. Với đồ dùng lâu năm, chất lượng tốt mà chỉ hỏng một linh kiện nhỏ, sửa thường đáng hơn mua mới cùng loại mà kém bền.

Xin thợ để lại linh kiện cũ đã thay nếu bạn muốn xem. Nhiều tiệm vui vẻ đưa lại; đó cũng là cách nhẹ nhàng để chắc rằng linh kiện thật sự đã được thay. Khi để đồ qua đêm, giữ phiếu hoặc ít nhất một tin nhắn ghi tên món đồ, bệnh, ngày hẹn trả.

Nhận đồ về: thử tại tiệm và dùng thế nào cho bền

Nhận đồ thì nhờ thợ cắm thử trước mặt. Quạt chạy đủ các số, đổi hướng quay được, không kêu lạ. Nồi cơm sáng đèn, bấm nấu ăn, nếu có thời gian có thể đun thử một ít nước xem có nhảy sang hâm không. Ấm siêu tốc đun một ít nước tới sôi và tự ngắt. Bàn là nóng đều khi chỉnh các mức. Chạm vào vỏ sau vài phút chạy, không thấy tê, không có mùi.

Về nhà, dùng lại vài lần trong khi có người ở gần trước khi để chạy một mình, như quạt qua đêm hay nồi cơm hẹn giờ khi cả nhà đi vắng. Có gì bất thường thì mang lại ngay trong thời gian bảo hành.

Giữ đồ điện nhỏ bền lâu chủ yếu là giữ khô và sạch. Lau lồng và cánh quạt định kỳ để quạt không phải gánh lớp bụi nặng. Lau khô đáy nồi trong trước khi đặt vào nồi cơm, vì nước đọng trên mâm nhiệt là nguyên nhân hỏng hay gặp. Ấm siêu tốc dùng nước có nhiều cặn thì làm sạch cặn theo hướng dẫn của nhà sản xuất, cặn dày làm ấm đun lâu và rơ le làm việc nặng hơn. Ổ cắm kéo dài không nên cắm cùng lúc nhiều món đồ sinh nhiệt như ấm, bàn là, nồi lẩu.

Mùa nóng tiệm quạt quá tải: sửa trước mùa và có phương án dự phòng

Ai sống ở khu dân cư đông đều biết cảnh đầu mùa nóng: tiệm điện nhỏ chất quạt kín lối đi, thợ hẹn ba bốn ngày mới trả. Cùng lúc đó, nồi cơm và ấm đun thì quanh năm lúc nào cũng có người mang tới. Cách tránh cảnh chờ là đưa quạt đi kiểm trước khi trời nóng hẳn, ngay khi thấy quạt bắt đầu khởi động chậm hay kêu lạ ở cuối mùa trước, thay vì cất vào kho rồi đến hè mới phát hiện.

Gia đình có người già, trẻ nhỏ hay người ốm nằm nhiều thì nên có một chiếc quạt dự phòng, dù là quạt nhỏ, để khi quạt chính phải gửi tiệm thì sinh hoạt không bị gián đoạn. Điều tương tự với nồi cơm: một chiếc nồi nấu bếp ga hoặc nồi cũ còn dùng được là đủ để qua mấy ngày chờ sửa.

Khi tiệm đông, hỏi thẳng thợ ngày trả có chắc không, và nếu cần gấp thì có tiệm nào khác trong vùng thợ quen giới thiệu. Đừng gửi đồ ở nhiều tiệm cùng lúc để so ai làm nhanh hơn; đồ của bạn sẽ bị tháo ở tiệm đầu tiên, mang sang tiệm thứ hai thợ lại phải bắt đầu lại từ đầu và khó biết linh kiện nào đã bị động vào.

Câu hỏi thường gặp

Quạt phải lấy tay đẩy cánh mới chạy là bị gì?

Thường là tụ khởi động của quạt đã yếu, đôi khi do ổ trục khô làm cánh quay nặng. Đây là bệnh tiệm điện nhỏ sửa nhanh và ít tốn kém, nhưng nên mang đi sớm vì để lâu mô-tơ phải gồng sẽ nóng và có thể cháy.

Nồi cơm điện nấu mãi không nhảy sang hâm có nguy hiểm không?

Có, vì nồi tiếp tục đun khi cơm đã chín làm khê, cháy đáy và đồ điện làm việc quá nhiệt. Ngưng dùng và mang ra tiệm để thợ kiểm bộ cảm biến nhiệt ở đáy và công tắc.

Ấm siêu tốc sôi không tự tắt có sửa được không?

Nhiều trường hợp sửa được bằng cách thay bộ ngắt nhiệt, nhưng với ấm giá thấp thì tiền sửa có khi gần bằng ấm mới. Dù chọn sửa hay thay, không được dùng tiếp ấm không tự ngắt vì nguy cơ cháy khi đun cạn.

Có nên tự mở quạt, nồi cơm ra sửa ở nhà không?

Không nên nếu không có chuyên môn. Một số linh kiện vẫn tích điện sau khi rút phích, lắp lại sai dây có thể gây rò điện hoặc chập cháy; mang ra tiệm điện nhỏ an toàn hơn và thường cũng không tốn nhiều.

Chạm vào vỏ đồ điện thấy tê tê phải làm gì?

Rút điện ngay, không cho ai dùng tiếp và mang đồ đi kiểm. Nếu nhiều món đồ trong nhà cùng có cảm giác tê, hãy gọi thợ điện kiểm hệ thống điện và tiếp đất của căn nhà.

Đồ điện còn bảo hành có nên mang ra tiệm ngoài sửa?

Nên liên hệ nơi bán hoặc trung tâm bảo hành trước, vì đồ đã bị mở ở tiệm ngoài thường mất quyền bảo hành. Chỉ mang ra tiệm ngoài khi đã hết hạn bảo hành hoặc lỗi không thuộc phạm vi được bảo hành.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138