Thay màn hình vỡ, thay pin chai, thay chân sạc là những việc tiệm điện thoại nhỏ làm hằng ngày, thường xong trong một hai giờ. Trước khi đồng ý, hỏi rõ ba điều: linh kiện thay là loại gì, bảo hành bao lâu và bảo hành những lỗi nào, và tiệm có cần mở khoá máy không. Ba câu đó quyết định chiếc máy về tay bạn dùng tốt bao lâu và dữ liệu của bạn có an toàn không.
Bài viết theo loại việc, không theo hãng máy hay tiệm cụ thể, không có giá vì giá linh kiện đổi theo từng đời máy và từng thời điểm. Phần cuối có danh sách kiểm máy khi nhận lại và những trường hợp nên mang tới trung tâm bảo hành của hãng thay vì tiệm nhỏ.
Tiệm điện thoại nhỏ làm được gì và không nên nhận gì
Tiệm điện thoại nhỏ trong phường thường làm tốt nhóm việc thay thế linh kiện rời: màn hình, mặt kính, pin, chân sạc, loa, mic, kính camera, nút nguồn, nút âm lượng, khay sim. Những việc này có quy trình rõ ràng, linh kiện có sẵn trên thị trường và thợ quen tay làm nhanh. Cài đặt phần mềm, chuyển dữ liệu sang máy mới, dán cường lực cũng là việc thường ngày của tiệm.
Nhóm việc khó hơn là lỗi trên bo mạch: máy rơi nước lâu, máy không lên nguồn dù pin còn tốt, mất sóng, mất wifi do linh kiện trên bo. Một số tiệm có thợ chuyên bo mạch làm được, nhiều tiệm nhỏ sẽ gửi đi nơi khác hoặc nói thẳng không làm. Câu trả lời "để em gửi thợ bo" là câu trả lời thật thà; bạn chỉ cần hỏi gửi đi đâu, mất mấy ngày, và máy được niêm phong ra sao khi gửi.
Máy còn trong thời hạn bảo hành của hãng thì cân nhắc kỹ trước khi để tiệm ngoài mở máy, vì nhiều hãng từ chối bảo hành khi thấy máy đã được tháo ở nơi khác. Vỡ màn hình do rơi thường không nằm trong bảo hành miễn phí, nhưng trung tâm của hãng vẫn có dịch vụ thay có tính phí, so sánh trước khi quyết định.
Linh kiện có nhiều loại: hỏi đúng tên để khỏi hiểu lầm
Màn hình thay nguyên cụm hay chỉ ép kính. Màn hình điện thoại gồm lớp kính ngoài, lớp cảm ứng và lớp hiển thị dán liền nhau. Vỡ kính mà hình vẫn hiện bình thường, cảm ứng vẫn nhạy thì nhiều tiệm có dịch vụ ép kính, chỉ thay lớp kính ngoài, giữ lại màn hiển thị gốc. Hình đã sọc, loang mực hay cảm ứng chết từng vùng thì phải thay cả cụm.
Linh kiện gốc tháo máy và linh kiện thay thế. Trên thị trường có màn hình tháo từ máy khác, màn hình thay thế loại tốt, loại thường. Màn thay thế có khi dùng công nghệ hiển thị khác màn gốc, màu sắc, độ sáng, độ dày và mức tốn pin có thể khác. Hỏi thợ cụ thể loại nào, chênh lệch thế nào, rồi chọn theo nhu cầu, không có loại nào đúng cho mọi người.
Pin có nguồn gốc và dung lượng ghi rõ. Pin thay thế nên có tem, ngày sản xuất, dung lượng ghi rõ. Một số dòng máy sẽ hiện thông báo không xác định được linh kiện sau khi thay pin hay màn hình ngoài hãng; hỏi trước tiệm về chuyện này để không bất ngờ.
Ghi tên linh kiện lên phiếu. Đề nghị tiệm ghi trên phiếu hoặc tin nhắn: loại linh kiện đã thay, thời gian bảo hành. Lời nói lúc giao máy dễ quên, dòng chữ trên phiếu thì không.
Pin điện thoại: khi nào cần thay và khi nào phải dừng sạc ngay
Pin điện thoại là linh kiện hao mòn, dùng vài năm là chai dần. Dấu hiệu cần thay khá rõ: đầy pin buổi sáng mà chưa tới trưa đã phải sạc, máy tự tắt khi pin còn báo khá nhiều phần trăm, máy tắt khi trời lạnh hoặc khi mở camera, máy nóng bất thường khi sạc. Nhiều dòng máy có mục xem tình trạng pin trong phần cài đặt, xem trước khi ra tiệm để có con số cụ thể kể cho thợ.
Trường hợp phải dừng ngay là pin phồng. Pin phồng đẩy màn hình hở mép, mặt lưng cong lên, máy đặt xuống bàn bị bập bênh. Lúc này không sạc tiếp, không đè ép, không để máy dưới gối hay trong túi quần, và mang tới tiệm sớm nhất có thể. Pin lithium phồng có nguy cơ bốc cháy, đặc biệt khi bị thủng hoặc bị ép mạnh.
Khi thay pin, thợ phải mở máy, gỡ lớp keo cũ và dán keo mới. Máy có khả năng chống nước sẽ không còn kín như lúc xuất xưởng sau khi mở, trừ khi tiệm dán lại đúng loại gioăng và keo chuyên dùng. Hỏi tiệm điều này và sau khi thay, giữ máy tránh xa nước như với một máy không chống nước.
Giữ dữ liệu an toàn khi đưa máy cho tiệm
Điện thoại chứa ảnh gia đình, tin nhắn, ứng dụng ngân hàng và ví điện tử. Trước khi giao máy:
- Sao lưu dữ liệu lên tài khoản đám mây hoặc máy tính, nếu máy còn lên được. Sửa màn hình, thay pin thường không mất dữ liệu, nhưng sự cố trong lúc mở máy vẫn có thể xảy ra.
- Hỏi tiệm có cần mã mở khoá không. Thay màn hình, pin thì thợ thường cần mở khoá để kiểm tra cảm ứng và chức năng sau khi thay; nếu được, ngồi chờ và tự mở khoá khi thợ kiểm.
- Nếu phải để máy lại, cân nhắc đăng xuất ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, hoặc bật chế độ bảo trì nếu máy có chế độ này, để thợ kiểm chức năng mà không xem được dữ liệu riêng.
- Tháo sim và thẻ nhớ nếu không cần cho việc sửa, giữ trong người.
- Không bao giờ đọc mã xác thực gửi qua tin nhắn cho bất kỳ ai ở tiệm, dù với lý do kiểm tra sóng. Một thợ tử tế không bao giờ cần mã đó.
Ngồi chờ ở tiệm khi thay màn hình hay pin là thói quen tốt: bạn nhìn thấy máy của mình được mở thế nào, thợ dùng linh kiện nào, và nhận máy ngay khi thợ kiểm xong.
Kiểm máy trước khi rời tiệm
Mất mười phút kiểm ngay tại quầy rẻ hơn nhiều so với một lần quay lại. Danh sách nên đi qua:
- Cảm ứng toàn màn: kéo một biểu tượng chạy khắp bốn góc và dọc mép màn hình, gõ thử bàn phím ở hàng phím sát mép dưới.
- Hiển thị: mở một ảnh nền trắng và một ảnh nền tối để xem có điểm chết, vệt sáng, loang màu không; chỉnh độ sáng lên xuống.
- Mở khoá bằng khuôn mặt hoặc vân tay, vì các cảm biến này nằm sát màn hình và dễ bị ảnh hưởng khi thay.
- Camera trước và sau, đèn flash, loa ngoài, loa thoại khi gọi thử, mic khi ghi âm một câu.
- Cắm sạc xem máy nhận sạc; xem sóng di động và wifi.
- Mép màn hình khít đều với khung, không cộm, không có keo tràn; ốc ở chân sạc đủ cả.
Có lỗi nào thì nói ngay khi còn ở tiệm. Lỗi phát hiện sau vài ngày vẫn thuộc bảo hành, nhưng lúc đó dễ thành chuyện ai đúng ai sai hơn.
Khi nào nên ra trung tâm bảo hành của hãng thay vì tiệm nhỏ
Tiệm nhỏ gần nhà tiện và nhanh, nhưng có vài trường hợp nên chọn trung tâm bảo hành chính thức. Máy còn bảo hành của hãng và lỗi thuộc phạm vi bảo hành, chẳng hạn lỗi tự phát không do rơi vỡ hay vào nước. Máy giá trị cao mà bạn muốn giữ đúng linh kiện gốc để bán lại về sau. Máy có khả năng chống nước bạn thật sự cần, như người làm việc ngoài trời, người hay đi biển. Hoặc máy dùng cho công việc, chứa dữ liệu nhạy cảm của nơi làm việc, cần quy trình bảo mật rõ ràng.
Với máy đã cũ, hết bảo hành, linh kiện gốc đắt hơn nhiều so với giá trị còn lại của máy, tiệm nhỏ với linh kiện thay thế loại tốt thường là lựa chọn hợp lý. Có lúc thợ sẽ khuyên đừng sửa vì máy đã quá cũ, pin, màn và chân sạc đều yếu; nghe thợ phân tích, so với nhu cầu của mình, rồi quyết định.
Dù chọn nơi nào, một tiệm điện thoại quen trong khu vẫn đáng giữ trong danh bạ quanh nhà. Ngoài sửa chữa, đó là chỗ nhờ dán cường lực, chuyển danh bạ cho máy mới của cha mẹ, cài lại ứng dụng cho người lớn tuổi, những việc nhỏ mà ai trong nhà cũng có lúc cần.
Những hỏng vặt hay bị tưởng là hỏng lớn
Không ít người mang máy ra tiệm với nỗi lo phải thay linh kiện đắt tiền, rồi về với một việc nhỏ xíu. Máy sạc chập chờn, phải giữ dây ở một góc mới nhận sạc, rất hay là do bụi vải, xơ túi quần nén chặt trong cổng sạc. Thợ làm sạch cổng sạc bằng dụng cụ không dẫn điện trong vài phút, máy nhận sạc lại bình thường. Đừng tự chọc kim loại vào cổng sạc ở nhà, dễ làm cong chân tiếp điểm.
Loa nghe nhỏ, rè, người bên kia kêu không nghe rõ thường là lưới loa và lỗ mic bị bụi, ráy tai hoặc keo của ốp lưng che mất. Ốp lưng, miếng dán cường lực dán lệch cũng làm cảm biến tiệm cận hoạt động sai, màn hình tắt sáng lung tung khi đang gọi. Gỡ ốp, gỡ miếng dán và thử lại là bước kiểm đầu tiên thợ tử tế sẽ làm trước khi nói đến thay linh kiện.
Máy chậm, nóng, hết pin nhanh sau một lần cập nhật phần mềm đôi khi chỉ cần vài ngày để máy tự sắp xếp lại, hoặc do một ứng dụng chạy ngầm. Thợ có thể giúp kiểm ứng dụng nào ăn pin trước khi khuyên thay pin. Một tiệm sẵn sàng làm những việc nhỏ này, nói thật là máy không hỏng gì lớn, là tiệm bạn sẽ muốn quay lại khi máy hỏng thật.
Câu hỏi thường gặp
Ép kính điện thoại khác thay màn hình như thế nào?
Ép kính là chỉ thay lớp kính ngoài bị vỡ, giữ lại màn hiển thị gốc, áp dụng khi hình vẫn hiện bình thường và cảm ứng còn nhạy. Thay màn hình là thay cả cụm, cần khi màn đã sọc, loang mực hoặc cảm ứng chết.
Thay màn hình điện thoại ở tiệm có bị mất dữ liệu không?
Thông thường không, vì dữ liệu nằm trên bộ nhớ của máy chứ không phải màn hình. Tuy vậy vẫn nên sao lưu trước khi giao máy phòng khi có sự cố trong lúc mở máy.
Pin điện thoại bị phồng có dùng tiếp được không?
Không nên. Ngưng sạc, không đè ép máy và mang tới tiệm thay pin sớm nhất có thể, vì pin lithium phồng có nguy cơ cháy khi bị thủng hoặc ép mạnh.
Tiệm sửa điện thoại hỏi mật khẩu máy có nên đưa không?
Thợ thường cần mở khoá để kiểm tra cảm ứng và chức năng sau khi thay. Cách an toàn là ngồi chờ và tự mở khoá khi thợ kiểm, hoặc dùng chế độ bảo trì nếu máy có; không bao giờ đọc mã xác thực tin nhắn cho ai.
Sửa điện thoại ở tiệm ngoài có mất bảo hành hãng không?
Nhiều hãng từ chối bảo hành khi máy đã được mở ở nơi khác. Máy còn bảo hành thì nên đến trung tâm của hãng trước, kể cả khi lỗi phải trả phí.
Thay pin xong điện thoại còn chống nước không?
Sau khi mở máy, khả năng chống nước thường không còn như lúc xuất xưởng trừ khi tiệm dán lại đúng loại gioăng và keo chuyên dùng. An toàn nhất là coi máy như máy không chống nước sau khi thay pin.