Để tiệm may sửa làm đúng ý, bạn nên mặc thử ngay tại tiệm cho thợ ghim đánh dấu, mang theo đúng đôi giày hay đi cùng món đồ đó, nói rõ con số hoặc chỉ tận tay chỗ muốn sửa, và hỏi trước việc đó có làm được không, có làm đổi dáng đồ không. Lên lai, bóp eo, thay khoá kéo là ba việc phổ biến nhất và cũng là ba việc hay lệch ý nhất nếu chỉ nói miệng.
Tiệm may sửa nhỏ ở đầu hẻm hay góc chợ là một trong những dịch vụ quanh nhà đáng giữ nhất. Một chiếc quần mua online bị dài, một chiếc váy rộng eo hay chiếc áo khoác hỏng khoá kéo, mang tới tiệm là có thể mặc lại được. Khó khăn thường không nằm ở tay nghề thợ, mà ở chỗ hai bên hiểu chữ "ngắn một chút" hay "bóp vừa vừa" khác nhau.
Những việc tiệm may sửa nhỏ thường nhận
Phần lớn tiệm sửa đồ trong khu dân cư nhận các việc quen thuộc: lên lai và nối lai quần, váy; bóp eo, bóp ống quần; thu nhỏ hoặc nới thân áo trong giới hạn đường may cho phép; thay khoá kéo quần, váy, áo khoác; đính cúc, khâu lại đường chỉ bung, vá lỗ nhỏ; thay chun lưng quần; sửa tay áo dài thành ngắn. Một số tiệm có thêm việc lên gấu quần jean giữ đường gấu gốc, sửa vai áo sơ mi, thay lót áo khoác.
Có những việc tiệm nhỏ thường ngại hoặc từ chối: sửa vai áo vest có lớp dựng, nới đồ đã sát đường may không còn vải thừa, sửa áo dài lụa đã thêu kín, sửa đồ da thật. Những việc này cần thợ chuyên hoặc tiệm may đo lớn hơn. Khi tiệm nói thẳng là không nhận, đó thường là dấu hiệu thợ biết giới hạn của mình, không phải chảnh khách.
Trước khi mang đồ ra, bạn có thể lật mặt trong món đồ ra xem phần vải thừa ở đường may. Đường may còn rộng một hai phân là có thể nới thêm; đường may đã sát mép thì gần như chỉ thu nhỏ được chứ không nới ra được. Biết điều này giúp bạn khỏi hy vọng sai và cũng hỏi thợ đúng câu hơn.
Về giá, mỗi việc mỗi tiệm một khác, phụ thuộc độ khó và chất vải. Cứ hỏi giá trước khi để đồ lại, nhất là với việc thay khoá kéo áo khoác dài hay sửa váy nhiều lớp.
Lên lai quần: làm thế nào để khỏi ngắn quá hay dài quá
Lên lai là việc đơn giản nhất mà cũng hay sai nhất, vì độ dài đúng còn phụ thuộc giày và thói quen của bạn:
- Mang theo đôi giày bạn sẽ đi cùng chiếc quần đó nhiều nhất. Quần âu đi giày tây và quần âu đi dép khác nhau vài phân.
- Mặc quần đúng cách bạn hay mặc: cạp ngang eo hay trễ hông, có thắt lưng hay không. Cạp kéo cao hay thấp làm ống quần dài ngắn khác hẳn.
- Đứng thẳng, nhờ thợ gập và ghim gấu ngay trên người. Nhìn vào gương, đi thử vài bước.
- Nói rõ kiểu bạn thích: gấu chạm nhẹ mu giày, gấu lửng trên mắt cá, hay gấu chạm gót phía sau.
- Với quần jean, hỏi thợ có giữ đường gấu gốc không. Kiểu giữ gấu gốc trông tự nhiên hơn nhưng tốn công hơn.
- Nếu quần sẽ còn giặt nhiều, hỏi thợ vải có co không và có nên chừa thêm một chút không.
Khi chỉ gửi quần mà không mặc thử được, cách chắc nhất là mang theo một chiếc quần bạn đang mặc vừa ý để thợ đo theo. Con số kiểu "cắt ngắn ba phân" chỉ đúng khi bạn đã tự đo kỹ, còn "ngắn một chút" thì mỗi người hiểu một kiểu.
Bóp eo, bóp ống: nói sao cho thợ hiểu
Mặc thử và để thợ ghim. Bóp eo quần hay váy nên làm khi bạn đang mặc. Thợ sẽ kẹp ghim ở đường may sau lưng hoặc hai bên hông. Bạn ngồi xuống, cúi người thử xem có bị chật khi ngồi không, vì đứng thì vừa mà ngồi thì cấn là lỗi rất hay gặp.
Chỉ tận tay chỗ muốn ôm. Nói "bóp chỗ này lại cho ôm hơn" và chỉ vào đúng vị trí, thay vì nói chung "bóp nhỏ đi". Ống quần muốn ôm từ gối trở xuống hay ôm cả đùi là hai việc khác nhau.
Hỏi bóp có làm lệch dáng không. Quần có túi sau, quần có ly trước, váy xếp ly sẽ bị ảnh hưởng khi bóp nhiều. Hỏi thợ bóp tới mức nào thì túi sau còn cân, ly còn thẳng.
Nói trước nếu cơ thể đang thay đổi. Nếu bạn đang giảm cân, đang mang thai hay mới sinh, nói với thợ để họ chừa đường may, sau này nới lại được.
Thử lại trước khi trả tiền. Khi lấy đồ, mặc thử ngay tại tiệm. Thợ sửa nhỏ thường sẵn lòng chỉnh thêm một chút nếu bạn thử tại chỗ, còn mang về rồi mới thấy chật thì lần quay lại mất công cho cả hai bên.
Thay khoá kéo: loại khoá, màu khoá và chuyện giữ nguyên dáng
Khoá kéo hỏng có mấy kiểu: con chạy bị lỏng không khép được răng, răng khoá gãy hoặc rơi, khoá bị bung đầu cuối, hay đầu kéo gãy. Kiểu đầu tiên đôi khi chỉ cần thay con chạy hoặc bóp lại, rẻ và nhanh hơn thay cả khoá. Hỏi thợ xem hỏng kiểu nào trước khi quyết thay mới.
Khi thay cả khoá, có ba điều nên dặn. Thứ nhất là loại khoá: khoá răng nhựa, khoá răng kim loại hay khoá giọt nước ẩn, tốt nhất là cùng loại với khoá cũ để đường may vẫn khớp. Thứ hai là màu khoá và màu chỉ, gần với màu vải nhất có thể; tiệm nhỏ thường có sẵn các màu thông dụng, còn màu lạ thì có thể phải chờ tiệm đi lấy. Thứ ba là chiều dài, nhất là khoá áo khoác hai chiều mở được cả hai đầu.
Với áo khoác có lớp lót, thay khoá phải tháo một phần lót ra rồi may lại, tốn công hơn nhiều so với quần. Với váy có khoá giọt nước ẩn ở lưng, đường may lại phải phẳng để khoá không lộ. Những việc này đáng để bạn hỏi xem thợ đã làm kiểu đó bao giờ chưa.
Khi nhận, kéo thử khoá lên xuống vài lần, nhìn đường may hai bên có thẳng, có cân không, đầu khoá có bị cấn khi ngồi không. Khoá quần mới thay thường hơi cứng trong vài lần đầu, nhưng không được kẹt.
Câu nói mẫu khi mang đồ ra tiệm sửa
Những câu cụ thể giúp thợ hiểu nhanh và giúp bạn nhận đồ đúng ý hơn. Bạn có thể đổi lại cho hợp với mình:
| Việc | Nói mơ hồ (dễ lệch) | Nói cụ thể (dễ đúng) |
|---|---|---|
| Lên lai quần | "Cắt ngắn chút nhé" | "Em đi đôi giày này, chị ghim cho gấu chạm nhẹ mu giày giúp em" |
| Bóp eo váy | "Bóp nhỏ lại" | "Eo đang rộng chừng hai ngón tay, chị bóp ở đường sau giúp em, ngồi không bị cấn" |
| Thay khoá | "Thay cái khoá" | "Khoá răng nhựa, màu đen, dài như cũ, giữ nguyên đường may" |
| Sửa tay áo | "Ngắn tay đi" | "Tay áo chạm cổ tay khi buông, giữ nguyên măng sét" |
| Hẹn lấy | "Mấy hôm lấy chị?" | "Thứ sáu em cần mặc, chị có kịp chiều thứ năm không?" |
Câu cuối thường bị bỏ quên nhưng lại quan trọng. Thợ sửa nhỏ thường làm một mình và xếp việc theo hẹn. Nói rõ ngày cần mặc giúp họ sắp xếp, và giúp bạn biết sớm nếu không kịp.
Đồ mua online lệch cỡ: sửa ở tiệm hay đổi trả
Một phần lớn việc của tiệm may sửa gần nhà ngày nay đến từ đồ mua online. Quần dài quá, áo rộng vai, váy hơi chật eo. Trước khi mang ra tiệm, bạn nên tự hỏi một câu: món này đổi trả được không, và nếu đổi thì có dễ hơn sửa không.
Nếu shop cho đổi cỡ và cỡ khác có khả năng vừa hơn, đổi thường là lựa chọn gọn hơn, nhất là với lỗi rộng hay chật ở vai, ngực, những chỗ khó sửa. Còn với lỗi dài quá, rộng eo hay rộng ống, sửa ở tiệm gần nhà lại nhanh và chắc hơn chờ đổi hàng qua lại. Lưu ý là đồ đã sửa thì gần như không còn đổi trả được nữa, nên quyết sửa khi bạn chắc là mình giữ món đó.
Có những lỗi nên cân nhắc kỹ trước khi sửa: vai áo quá rộng, ngực áo quá rộng, áo bị lệch dáng do may ẩu ngay từ đầu. Sửa những chỗ này tốn công, đôi khi tốn gần bằng tiền mua món đồ, mà kết quả không chắc đẹp. Hỏi thợ thật thà: "Theo chị sửa xong có ổn không, hay em nên thôi?" Thợ quen nghề thường nói thẳng.
Một thói quen tốt là sau khi nhận hàng online, mặc thử ngay trong ngày rồi quyết luôn. Để vài tuần mới mặc thì hết hạn đổi, chỉ còn đường sửa. Và nếu bạn biết dáng người mình hay phải lên lai hay bóp eo, khi chọn cỡ online cứ ưu tiên cỡ vừa vai, vừa ngực, phần dài và rộng eo để tiệm gần nhà xử lý.
Giữ tiệm may sửa quen trong khu
Một tiệm may sửa quen trong phường là thứ đáng giữ cả chục năm. Thợ quen dần dáng người bạn, biết bạn thích quần dài hay ngắn, áo ôm hay suông, lần sau chỉ cần đưa đồ là xong. Muốn giữ được mối quen, có vài điều nhỏ nên làm.
Lấy đồ đúng hẹn, nếu bận thì nhắn báo. Tiệm nhỏ không có nhiều chỗ chứa đồ, đồ không lấy để lâu dễ bị lẫn và chiếm kệ. Khi đồ sửa xong vừa ý, nói một câu cảm ơn và cho thợ biết bạn hài lòng chỗ nào. Khi chưa vừa ý, nói ngay tại tiệm bằng giọng bình thường, đừng bỏ đi rồi chê với người khác.
Gom đồ cần sửa lại thành một lần mang ra thay vì mỗi hôm một món. Vừa đỡ đi lại, vừa để thợ có thời gian làm kỹ. Nếu có món đồ quý cần sửa, như áo dài cưới của mẹ hay chiếc áo khoác kỷ niệm, mang ra cho thợ xem trước, hỏi thợ có tự tin làm không, đừng giao ngay rồi mới lo.
Ghi vào danh bạ quanh nhà của bạn giờ mở cửa và ngày nghỉ của tiệm. Nhiều tiệm may sửa nghỉ chiều chủ nhật hoặc nghỉ dài ngày dịp Tết, biết trước để khỏi mang quần đi lên lai đúng hôm tiệm đóng cửa.
Câu hỏi thường gặp
Lên lai quần có cần mặc thử không?
Nên mặc thử cùng đôi giày bạn sẽ đi với chiếc quần đó, mặc cạp ở đúng vị trí quen, để thợ ghim gấu trên người. Nếu không thử được, mang theo một chiếc quần đang vừa ý để thợ đo theo, chính xác hơn nhiều so với nói "ngắn một chút".
Quần áo rộng quá có sửa nhỏ lại được không?
Thường được nếu chỉ rộng vừa phải và dáng đồ cho phép. Bóp eo, bóp ống, thu thân áo là việc tiệm sửa nhỏ hay làm. Rộng quá nhiều, có túi, ly hoặc hoạ tiết phức tạp thì sửa dễ lệch dáng; hỏi thợ trước khi quyết.
Quần áo chật có nới ra được không?
Chỉ nới được khi đường may còn vải thừa. Lật mặt trong xem đường may, nếu còn rộng một hai phân thì nới thêm được chút ít. Đường may đã sát mép thì gần như không nới được, thợ tử tế sẽ nói thẳng điều này.
Khoá kéo bị bung có cần thay cả khoá không?
Không phải lúc nào cũng cần. Nếu răng khoá còn nguyên mà con chạy bị lỏng, thợ có thể thay con chạy hoặc bóp lại, nhanh và đỡ tốn hơn. Răng gãy, rơi hoặc khoá hỏng đầu cuối thì thường phải thay khoá mới.
Lên lai quần jean có giữ được đường gấu gốc không?
Nhiều tiệm làm được kiểu giữ gấu gốc: cắt bớt phần ống ở trên rồi may nối lại gấu cũ, trông tự nhiên như chưa sửa. Kiểu này tốn công hơn lên lai thường, bạn nên hỏi trước tiệm có làm và cách tính.
Sửa quần áo ở tiệm thường mấy ngày lấy được?
Việc nhỏ như lên lai, đính cúc có khi lấy trong ngày; bóp eo, thay khoá áo khoác thường hẹn một vài hôm, mùa cưới hoặc trước Tết có thể lâu hơn. Nói rõ ngày bạn cần mặc để thợ sắp xếp.