XungQuanh.comXung Quanh
Lập danh bạ quanh nhà

Danh bạ dán tủ lạnh cho cha mẹ già ở nhà: ghi gì, chữ to, xếp ra sao

Làm tờ danh bạ dán tủ lạnh cho cha mẹ lớn tuổi: những dòng cần có, chữ to dễ đọc, cách ghi số dễ bấm, dán ở đâu, tập gọi thử cùng cha mẹ và cập nhật định kỳ.

Elderly Vietnamese man seen from behind standing in a small home kitchen, reaching toward a blank paper sheet held by a magnet on a white refrigerator door, morning light

Tờ danh bạ dán tủ lạnh cho cha mẹ già nên ngắn, chữ thật to và chỉ gồm những người, những chỗ ông bà thật sự sẽ gọi: con cháu, hàng xóm sát vách, cấp cứu, nhà thuốc quen, chỗ báo mất điện nước, vài dịch vụ hay dùng. Mười đến mười lăm dòng là vừa. Cách trình bày quan trọng không kém nội dung: người lớn tuổi đang lo lắng sẽ không đọc được một tờ giấy chữ nhỏ, kín đặc.

Bài này đi qua từng phần: vì sao cần giấy dù đã có điện thoại, thứ tự các dòng, cách trình bày chữ và số, chỗ dán, cách ngồi tập với cha mẹ và cách cập nhật. Không có mẫu cố định cho mọi nhà; mỗi phần đều có gợi ý để bạn điều chỉnh theo thói quen của cha mẹ mình.

Vì sao cha mẹ cần một tờ giấy chứ không chỉ danh bạ trong điện thoại

Nhiều người con đã lưu sẵn mọi số vào điện thoại của cha mẹ và nghĩ thế là đủ. Nhưng điện thoại có thể hết pin, rơi dưới gầm giường, bị khoá màn hình khi ông bà quên mật mã, hoặc đơn giản là ông bà không nhớ cách mở danh bạ khi đang hoảng. Người lớn tuổi khi gặp chuyện bất ngờ thường mất bình tĩnh nhanh hơn người trẻ, và những thao tác vốn quen cũng bị quên trong lúc đó.

Một tờ giấy dán ở chỗ cố định không bao giờ hết pin và không cần mở khoá. Ông bà có thể đứng đọc rồi bấm số bằng điện thoại bàn, hoặc đưa tờ giấy cho hàng xóm sang giúp. Người lạ tới giúp trong lúc khẩn cấp, như nhân viên y tế hay người đi đường, cũng nhìn vào đó biết gọi ai.

Tờ giấy còn có một lợi ích khác: nó giúp chính người con rà lại xem cha mẹ đang được hỗ trợ tới đâu. Khi ngồi viết, bạn sẽ nhận ra nhà mình chưa có ai sống gần để chạy sang trong vài phút, chưa biết nhà thuốc nào quen, chưa có ai giữ chìa khoá dự phòng. Những lỗ hổng đó cần lấp, và tờ danh bạ là chỗ chúng lộ ra rõ nhất.

Tờ danh bạ nên có những dòng nào

Xếp theo thứ tự cần gọi khi có chuyện, không theo thứ tự thân sơ. Dòng trên cùng là thứ cần nhanh nhất.

Thứ tựDòng ghiGhi chú
MộtCấp cứu và báo cháyGhi chữ rất to, kèm một câu nhắc: nói địa chỉ trước tiên
HaiNgười con hoặc người thân gần nhấtGhi tên gọi trong nhà, không ghi tên đầy đủ trên giấy tờ
BaHàng xóm sát vách đã đồng ý giúpNgười chạy sang được trong vài phút
BốnNgười thân thứ hai, thứ baPhòng khi người đầu không nghe máy
NămNhà thuốc quen, phòng khám đang theo dõiGhi giờ mở cửa ngay bên cạnh
SáuBáo mất điện, mất nước của khuGhi tên đơn vị, không cần ghi giải thích dài
BảyDịch vụ hay dùng: gas, nước bình, tạp hoá giao hàngChỉ ghi chỗ đã dùng quen
CuốiĐịa chỉ nhà viết đầy đủĐể người lạ đọc giúp khi gọi cấp cứu

Dòng địa chỉ nhà thường bị quên vì người trong nhà ai cũng biết. Nhưng khi gọi cấp cứu, người lớn tuổi đang hoảng rất dễ nói lộn xộn; có địa chỉ viết sẵn, chỉ việc đọc lên. Ghi thêm mốc dễ tìm như đối diện cổng trường, cạnh tiệm sửa xe.

Chữ to, giấy dày, ít chữ: trình bày cho mắt người lớn tuổi

Cỡ chữ lớn hơn nhiều so với bạn nghĩ. Thử in một dòng, dán lên tủ lạnh, rồi nhờ cha mẹ đứng ở chỗ họ hay đứng và đọc. Nếu ông bà phải nheo mắt hay bước sát lại, chữ còn nhỏ. Thường cỡ chữ phải đủ to để một dòng chiếm gần hết chiều ngang tờ giấy.

Chữ đậm, nền trắng, không màu mè. Chữ đen trên nền trắng hoặc vàng nhạt dễ đọc nhất. Tránh chữ màu nhạt, chữ nghiêng, chữ kiểu viết tay. Nếu muốn phân nhóm, dùng một đường kẻ ngang đậm chứ không dùng màu, vì người lớn tuổi có thể khó phân biệt một số màu.

Mỗi dòng chỉ một người hoặc một chỗ. Không ghi hai số trên một dòng, không ghi chú dài. Tên gọi ngắn nằm bên trái, số nằm bên phải, giữa có khoảng trống rộng.

Giấy dày, bọc nhựa. Tủ lạnh ở gần bếp, hay dính nước và dầu mỡ. In trên giấy dày rồi ép nhựa hoặc cho vào túi nhựa trong. Dùng nam châm to, chắc để tờ giấy không trượt xuống khi mở cửa tủ.

Viết tay cũng được nếu chữ rõ. Nhà không có máy in thì viết tay bằng bút dạ đen nét to, viết chữ in hoa. Điều quan trọng là đọc được từ xa, không phải đẹp.

Ghi số sao cho dễ đọc và dễ bấm

Một dãy số dài viết liền rất dễ đọc nhầm, nhất là với mắt kém. Cách quen thuộc là tách số thành từng nhóm ba hoặc bốn chữ số, cách nhau một khoảng trắng rộng, đúng như cách người ta đọc số điện thoại thành tiếng. Khi ông bà vừa nhìn vừa bấm, mỗi lần chỉ cần nhớ một nhóm ngắn.

Đặt tên gọi theo cách cha mẹ quen gọi trong nhà: thằng Hai, con Út, cô Ba bên cạnh, chứ không ghi họ tên đầy đủ. Lúc gấp, người ta tìm theo cái tên đang có sẵn trong đầu. Với nhà thuốc và các dịch vụ, ghi bằng điều ông bà hay nói: tiệm thuốc đầu hẻm, chỗ đổi gas, chứ không ghi tên biển hiệu mà ông bà chưa chắc đã nhớ.

Nếu cha mẹ dùng điện thoại có phím bấm nhanh, có thể ghi thêm số phím tắt bên cạnh tên, ví dụ "bấm giữ phím một". Nhưng đừng chỉ dựa vào phím tắt, vì điện thoại có thể bị đổi hoặc cài lại. Số đầy đủ vẫn phải có trên giấy. Sau khi viết, đọc to từng số và đối chiếu lại với điện thoại của chính bạn; một chữ số sai trên tờ giấy này là rủi ro thật.

Dán ở đâu và để bản dự phòng ở đâu

Cửa tủ lạnh là chỗ quen thuộc vì ngày nào cũng mở, ngang tầm mắt, gần bếp nơi người lớn tuổi hay ở lâu. Dán ở độ cao vừa tầm mắt của cha mẹ, không phải tầm mắt của bạn. Nếu cha mẹ hay ngồi ở phòng khách hay nằm ở phòng ngủ phần lớn thời gian, cần thêm một bản ở cạnh điện thoại bàn hoặc đầu giường.

Bản thứ hai nên để cạnh cửa ra vào, mặt trong cánh cửa. Người tới giúp trong lúc khẩn cấp, như hàng xóm hay nhân viên y tế, thường đứng ở đó trước tiên. Nếu cha mẹ hay ra ngoài một mình, làm thêm một tấm thẻ nhỏ cỡ thẻ ngân hàng, ghi tên, địa chỉ nhà và số của hai người thân, bỏ trong ví hoặc túi áo.

Không dán danh bạ ở chỗ người ngoài nhìn thấy từ ngoài đường, như cửa kính mặt tiền. Tờ giấy có tên người thân, số điện thoại và địa chỉ là thông tin riêng; kẻ gian có thể dùng nó để giả làm người quen gọi lừa ông bà. Vì cùng lý do đó, tờ danh bạ không ghi mật khẩu, số tài khoản hay chỗ cất tiền.

Ngồi với cha mẹ đọc lại và tập gọi thử

Tờ giấy chỉ có ích khi cha mẹ biết nó ở đó và đã từng dùng. Dành một buổi ngồi cùng, làm từng bước chậm rãi.

  1. Đọc to từng dòng cùng cha mẹ, hỏi ông bà có đọc rõ không, có muốn đổi cách gọi tên nào không.
  2. Nhờ cha mẹ bấm thử số của bạn bằng cách nhìn tờ giấy. Bạn nghe máy và nói chuyện bình thường để ông bà quen.
  3. Tập câu nói khi gọi cấp cứu: nói địa chỉ trước, nói ai bị gì sau, rồi giữ máy chờ hướng dẫn. Không cần gọi thật, chỉ tập nói.
  4. Dẫn cha mẹ sang chào hàng xóm sát vách có tên trong danh bạ, để hai bên biết nhau là người sẽ giúp nhau khi có chuyện.
  5. Hỏi cha mẹ còn muốn thêm ai, chỗ nào không. Đôi khi ông bà có những mối quen riêng mà con cái không biết.

Nên tập lại vài tháng một lần, nhất là khi cha mẹ bắt đầu hay quên. Đừng làm việc này như một bài kiểm tra; ông bà dễ tự ái nếu bị hỏi dồn. Cứ coi như ngồi uống trà nói chuyện rồi tiện tay thử lại.

Cập nhật tờ danh bạ: ai làm, bao lâu một lần

Tờ danh bạ cũ có một dòng sai còn nguy hiểm hơn không có, vì ông bà sẽ tin vào nó. Giao rõ cho một người con chịu trách nhiệm cập nhật, thường là người ở gần nhất hoặc người hay về thăm nhất. Khi ai đổi số, chuyển nhà, khi nhà thuốc quen đóng cửa hay hàng xóm sát vách chuyển đi, người đó in lại tờ mới và gỡ tờ cũ, gỡ luôn mọi bản dự phòng.

Ngoài những lần thay đổi đột xuất, rà lại toàn bộ khoảng sáu tháng một lần. Thử gọi từng số dịch vụ xem còn đúng không, hỏi hàng xóm còn sẵn lòng có tên trong đó không. Ghi ngày cập nhật ở góc tờ giấy bằng chữ nhỏ; người con nhìn vào là biết đã đến lúc rà lại chưa.

Khi sức khoẻ cha mẹ thay đổi, như vừa xuất viện hay bắt đầu điều trị lâu dài ở một cơ sở mới, thêm dòng phòng khám, bệnh viện đang theo dõi. Tờ danh bạ không phải hồ sơ bệnh án, không ghi tên thuốc hay liều; những thông tin đó để trong sổ khám bệnh, đặt một chỗ cố định mà người trong nhà đều biết.

Câu hỏi thường gặp

Danh bạ dán tủ lạnh cho người già nên có bao nhiêu dòng?

Khoảng mười đến mười lăm dòng là vừa: cấp cứu, người thân gần nhất, hàng xóm sát vách, người thân dự phòng, nhà thuốc quen, chỗ báo mất điện nước, vài dịch vụ hay dùng và địa chỉ nhà. Nhiều hơn thì chữ phải nhỏ lại.

Chữ trên tờ danh bạ cho cha mẹ nên to cỡ nào?

Không có con số chung cho mọi người. Cách chắc nhất là in thử một dòng, dán đúng chỗ, nhờ cha mẹ đứng ở vị trí quen và đọc. Phải nheo mắt hay bước lại gần là chữ còn nhỏ.

Có nên ghi địa chỉ nhà lên tờ danh bạ không?

Nên. Khi gọi cấp cứu, người lớn tuổi đang hoảng dễ nói lộn xộn; có địa chỉ viết sẵn chỉ việc đọc lên. Người lạ tới giúp cũng dùng được. Chỉ không dán ở chỗ người ngoài đường nhìn thấy.

Có nên ghi bệnh và thuốc đang dùng lên tờ danh bạ không?

Không nên ghi tên thuốc hay liều trên tờ dán tủ lạnh. Chỉ ghi phòng khám hoặc bệnh viện đang theo dõi. Thông tin bệnh và thuốc để trong sổ khám bệnh, đặt ở chỗ cố định mà người nhà đều biết.

Điện thoại đã lưu sẵn số rồi thì có cần tờ giấy không?

Vẫn cần. Điện thoại có thể hết pin, bị khoá, rơi mất hoặc ông bà quên thao tác khi hoảng. Tờ giấy cố định luôn sẵn đó, người lạ tới giúp cũng đọc được.

Bao lâu nên cập nhật tờ danh bạ một lần?

Cập nhật ngay khi có ai đổi số, chuyển nhà hay tiệm quen đóng cửa, và rà toàn bộ khoảng sáu tháng một lần. Giao rõ cho một người con chịu trách nhiệm và ghi ngày cập nhật ở góc tờ giấy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138