XungQuanh.comXung Quanh
Việc ở phường

Người già, người khuyết tật cần làm giấy tờ ở phường: nhờ hỗ trợ tại nhà ra sao

Người già yếu, người khuyết tật cần làm giấy tờ ở phường: việc nào có thể làm ngoài trụ sở, việc nào uỷ quyền được, cách đề nghị hỗ trợ và chuẩn bị cho cán bộ đến nhà.

A ward officer seen from behind sitting at a low table inside a Vietnamese family home, an elderly person in a wheelchair nearby facing away, paper folders on the table, soft afternoon light

Người già yếu, người khuyết tật không tự đến trụ sở được vẫn có nhiều cách làm giấy tờ: một số việc như chứng thực, lấy thông tin căn cước có thể được cán bộ làm ngoài trụ sở theo quy định; nhiều việc khác cho người thân nộp thay hoặc làm qua uỷ quyền; và phần lớn thủ tục cư trú, hộ tịch có thể nộp trực tuyến. Bắt đầu bằng việc hỏi bộ phận một cửa của phường hoặc công an phường về trường hợp cụ thể, nói rõ tình trạng sức khoẻ của người cần làm.

Bài này gom các hướng hỗ trợ thường gặp, việc nào uỷ quyền được và việc nào cần chính chủ, cách đề nghị phường đến nhà, chuẩn bị cho buổi cán bộ đến, và giữ quyền lợi cho người già khi người khác làm thay. Quy định cụ thể về chứng thực ngoài trụ sở, cấp căn cước tại nhà và uỷ quyền có thể thay đổi; tra quy định hiện hành hoặc hỏi thẳng phường.

Ba hướng thường dùng

Hướng thứ nhất là người thân nộp thay. Nhiều thủ tục chỉ cần nộp hồ sơ, không đòi chủ hồ sơ có mặt, ví dụ nộp hồ sơ trợ cấp, nhận một số kết quả. Người thân mang giấy tờ của người già và giấy tờ tuỳ thân của mình tới phường là đủ, có khi cần thêm giấy uỷ quyền.

Hướng thứ hai là uỷ quyền. Với những việc pháp luật cho phép uỷ quyền, người già lập giấy uỷ quyền hoặc hợp đồng uỷ quyền cho người thân. Việc lập uỷ quyền nhiều khi lại cần chứng thực chữ ký hoặc công chứng, nghĩa là vẫn cần một lần gặp người có thẩm quyền, nhưng chỉ một lần cho nhiều việc sau đó.

Hướng thứ ba là làm ngoài trụ sở. Quy định về chứng thực cho phép thực hiện ngoài trụ sở trong một số trường hợp như người già yếu không đi lại được, người đang điều trị dài ngày, người khuyết tật. Công an cũng có thể tổ chức thu nhận thông tin căn cước tại nhà hoặc cấp lưu động cho người không thể tự đến. Hỏi phường và công an phường xem trường hợp nhà mình có thuộc diện được làm tại nhà không.

Ba hướng này thường dùng kết hợp với nhau. Ví dụ giả định: một bà cụ ngoài tám mươi tuổi cần đổi căn cước và nhờ con gái nhận trợ cấp thay. Công an thu nhận ảnh, sinh trắc tại nhà; cùng thời gian đó, gia đình đề nghị phường chứng thực chữ ký trên giấy uỷ quyền nhận trợ cấp ngoài trụ sở; những lần sau, con gái tự đi nhận bằng giấy uỷ quyền đó. Từng bước vẫn phải hỏi lại phường xem có làm được không, vì cách tổ chức mỗi nơi một khác.

Việc nào làm cách nào

Bảng dưới gợi ý hướng làm cho các việc hay gặp. Mỗi trường hợp cụ thể cần hỏi lại phường, vì có việc pháp luật không cho uỷ quyền.

ViệcHướng thường dùngLưu ý
Chứng thực bản sao giấy tờNgười thân mang bản chính điThường không cần chủ giấy tờ có mặt
Chứng thực chữ ký, lập uỷ quyềnChứng thực ngoài trụ sở hoặc công chứng tại nhàNgười ký phải tỉnh táo, tự nguyện
Cấp, đổi căn cướcĐề nghị công an thu nhận tại nhà hoặc lưu độngCần lấy ảnh, sinh trắc trực tiếp
Đăng ký cư trúNgười thân nộp trực tuyếnTheo hướng dẫn của công an phường
Hồ sơ trợ cấp, bảo trợ xã hộiNgười thân nộp, cán bộ xác minh tại nhàChuẩn bị giấy tờ sức khoẻ, khuyết tật
Xác định mức độ khuyết tậtHội đồng ở phường hẹn lịchHỏi về việc đánh giá tại nhà nếu không đi được

Với các việc liên quan tài sản lớn như nhà đất, tiền tiết kiệm, đừng vội làm uỷ quyền rộng. Đọc kỹ phần dưới về giữ quyền lợi cho người già.

Đề nghị phường hỗ trợ tại nhà

Không phải phường nào cũng có sẵn một quy trình đến nhà, nhưng hầu hết sẽ tìm cách hỗ trợ khi người dân trình bày rõ. Các bước sau giúp đề nghị của bạn được tiếp nhận nhanh.

  1. Người thân lên bộ phận một cửa hoặc công an phường, nói rõ việc cần làm và tình trạng của người cần làm: nằm liệt giường, ngồi xe lăn, đang điều trị, mắt kém, không nghe được.
  2. Mang theo giấy tờ cho thấy tình trạng sức khoẻ nếu có: giấy ra viện, giấy xác nhận khuyết tật, hồ sơ điều trị dài ngày.
  3. Hỏi việc đó có làm ngoài trụ sở được không, nếu được thì cần đơn đề nghị theo mẫu nào, có phí hay không, thời gian dự kiến.
  4. Thống nhất lịch hẹn, ghi lại tên bộ phận phụ trách và cách liên lạc đã được công khai.
  5. Chuẩn bị sẵn giấy tờ ở nhà trước ngày hẹn để buổi làm việc ngắn gọn, đỡ mệt cho người già.

Nếu phường chưa sắp xếp được, hỏi có đợt làm lưu động ở khu dân cư sắp tới không. Tổ trưởng dân phố thường biết lịch các đợt này và có thể báo giúp.

Chuẩn bị cho buổi cán bộ đến nhà

Chọn thời điểm trong ngày người già tỉnh táo nhất, thường là buổi sáng sau khi ăn và uống thuốc. Dọn một bàn nhỏ gần chỗ người già ngồi hay nằm, đủ sáng để đọc và ký, có chỗ ngồi cho cán bộ. Để sẵn giấy tờ theo danh sách, bản chính và bản sao kẹp riêng.

Nói trước với người già về việc sẽ làm, bằng lời đơn giản: hôm nay cô chú ở phường đến để ký giấy uỷ quyền cho con đi nhận lương hưu thay, hoặc để chụp ảnh làm thẻ căn cước. Người già hiểu việc mình làm sẽ bình tĩnh và hợp tác hơn.

Khi cán bộ làm việc, để người già tự trả lời những câu hỏi về ý chí của mình. Với việc ký giấy, cán bộ có trách nhiệm kiểm tra người ký tỉnh táo, tự nguyện; người nhà không nên trả lời thay hay giục ký. Nếu người già không ký được do tay run hay khuyết tật, hỏi cán bộ cách điểm chỉ hoặc nhờ người làm chứng theo quy định.

Sau buổi làm việc, kiểm lại giấy tờ được ký, nhận phiếu hẹn nếu có, cảm ơn cán bộ. Ghi ngày làm việc và nội dung vào sổ giấy tờ của gia đình.

Giữ quyền lợi cho người già khi người khác làm thay

Uỷ quyền là công cụ rất tiện, nhưng cũng là chỗ dễ xảy ra rủi ro, kể cả giữa người thân với nhau. Một giấy uỷ quyền rộng cho phép người khác định đoạt nhà đất, rút tiền tiết kiệm có thể bị dùng sai mục đích. Vì vậy chỉ uỷ quyền đúng việc cần làm, ghi rõ phạm vi và thời hạn.

Khi việc liên quan tài sản lớn, nên có mặt nhiều người con, người thân cùng biết, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi ký để hiểu người già đang trao những quyền gì. Người già có quyền thay đổi hoặc chấm dứt uỷ quyền theo quy định; ghi nhớ điều này để không ai nghĩ rằng ký một lần là xong mãi mãi.

Giữ giấy tờ gốc của người già ở chỗ an toàn trong nhà, không giao hết cho một người giữ nếu gia đình chưa thống nhất. Mỗi khi người thân làm việc gì thay, kể lại cho người già nghe và cất giữ biên nhận. Sự minh bạch này giữ được cả quyền lợi lẫn tình cảm trong nhà.

Các hỗ trợ khác ở phường nên biết

Ưu tiên tại trụ sở. Người cao tuổi, người khuyết tật thường được ưu tiên khi đến trụ sở: lượt ưu tiên, chỗ ngồi, cán bộ hướng dẫn. Nói với người hướng dẫn ngay khi đến.

Chế độ bảo trợ xã hội. Người cao tuổi từ một độ tuổi nhất định, người khuyết tật theo mức độ có thể thuộc diện hưởng trợ cấp xã hội hằng tháng và thẻ bảo hiểm y tế. Hỏi cán bộ văn hoá – xã hội của phường về điều kiện hiện hành.

Xác định mức độ khuyết tật. Việc xác định mức độ khuyết tật do hội đồng ở cấp xã, phường thực hiện. Nếu người khuyết tật không đến được, hỏi về khả năng đánh giá tại nhà.

Các chi hội trong khu. Chi hội người cao tuổi, hội người khuyết tật hay ban công tác mặt trận khu phố thường biết cách giúp, có khi cử người đi cùng lên phường cho những người neo đơn.

Ghi vào danh bạ quanh nhà cho người chăm sóc

Nhà có người già yếu hay người khuyết tật nên có một trang riêng trong danh bạ quanh nhà cho việc giấy tờ của người đó. Trang này ghi: các giấy tờ hiện có và nơi cất, ngày hết hạn của căn cước và thẻ bảo hiểm y tế, cán bộ phụ trách chính sách ở phường và cách liên hệ đã công khai, những việc đã từng được hỗ trợ tại nhà và cách đã đề nghị.

Trang này đặc biệt có ích khi người chăm sóc thay đổi, ví dụ một người con đi làm xa, người khác về chăm, hoặc khi thuê người giúp việc. Người mới chỉ cần đọc một trang là biết việc gì cần làm khi tới hạn, khỏi phải hỏi lại từ đầu.

Cập nhật trang này mỗi khi phường đổi người phụ trách hay quy định thay đổi. Ghi ngày cập nhật ở góc trên. Và như mọi phần khác của danh bạ, chỉ ghi những thông tin cần thiết, cất ở nơi người trong nhà tin cậy mới xem được.

Câu hỏi thường gặp

Người già nằm liệt giường có được chứng thực chữ ký tại nhà không?

Quy định về chứng thực cho phép thực hiện ngoài trụ sở trong một số trường hợp như người già yếu không đi lại được, người đang điều trị dài ngày. Người thân lên phường đề nghị, mang giấy tờ về tình trạng sức khoẻ, rồi thống nhất lịch hẹn.

Người khuyết tật không đến được có làm căn cước tại nhà được không?

Công an có thể tổ chức thu nhận thông tin căn cước tại nhà hoặc cấp lưu động cho người không thể tự đến. Người thân liên hệ công an phường, trình bày tình trạng và hỏi lịch. Cách tổ chức cụ thể tuỳ từng địa phương.

Con cái có tự làm giấy tờ thay cha mẹ già được không?

Nhiều thủ tục người thân nộp thay được, có khi cần giấy uỷ quyền. Những việc liên quan ý chí cá nhân như ký hợp đồng, lập di chúc, uỷ quyền định đoạt tài sản thì cha mẹ phải tự thể hiện ý chí trước người có thẩm quyền.

Uỷ quyền cho con nhận lương hưu thì làm ở đâu?

Giấy uỷ quyền nhận lương hưu, trợ cấp thường theo mẫu của cơ quan chi trả, có thể cần chứng thực chữ ký ở phường hoặc xác nhận theo hướng dẫn hiện hành. Hỏi nơi chi trả loại giấy nào được chấp nhận trước khi làm.

Người già không ký được thì làm giấy tờ thế nào?

Hỏi cán bộ về việc điểm chỉ hoặc có người làm chứng theo quy định. Cán bộ sẽ kiểm tra người già tỉnh táo và tự nguyện. Người nhà không nên ký thay hay trả lời thay trong phần thể hiện ý chí.

Làm sao biết cha mẹ có thuộc diện trợ cấp xã hội không?

Hỏi cán bộ văn hoá – xã hội ở UBND phường về điều kiện hiện hành theo tuổi, hoàn cảnh, mức độ khuyết tật. Mang theo giấy tờ tuỳ thân và giấy tờ liên quan để được hướng dẫn lập hồ sơ nếu đủ điều kiện.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138