Khách trong phường quay lại một tiệm nhỏ chủ yếu vì những việc nhỏ lặp lại đều: tiệm nhớ họ là ai và thường cần gì, hẹn ngày nào trả ngày đó, trễ thì báo trước, làm hỏng thì nhận và sửa ngay, và đối xử với khách cũ không kém khách mới. Không cần khuyến mãi lớn hay thẻ tích điểm cầu kỳ; người sống quanh tiệm nhìn thấy tiệm mỗi ngày, nên họ đánh giá bằng sự đều đặn hơn là bằng ưu đãi.
Tiệm trong khu dân cư có một lợi thế mà cửa hàng lớn không có: khách là hàng xóm, đi bộ vài phút là tới, gặp nhau ở chợ, ở trường của con, ở buổi họp tổ dân phố. Một khách hài lòng nói với ba nhà khác; một khách phật lòng cũng vậy. Phần dưới là những việc cụ thể, làm được ngay trong tuần, giúp tiệm có một nhóm khách quen bền.
Khách quen trong phường khác khách vãng lai ở chỗ nào
Khách vãng lai đến một lần, so giá, xem chất lượng rồi đi. Khách quen trong phường thì khác: họ dùng tiệm nhiều lần trong năm, cho nhiều việc khác nhau, và quan trọng hơn là họ gắn tiệm với cảm giác yên tâm. Họ biết gửi đôi giày ở đây thì tuần sau có, gửi cái áo ở đây thì không lẫn. Chính cảm giác đó khiến họ không cần tìm tiệm khác.
Khách quen cũng có những đòi hỏi riêng. Họ mong được nhận ra khi bước vào. Họ mong tiệm nhớ lần trước họ dặn gì. Họ mong được linh động một chút, như nhận đồ khi tiệm sắp đóng, hay ứng trước làm gấp khi có việc. Đổi lại, họ thường dễ thông cảm khi tiệm có sự cố, và sẵn sàng giới thiệu tiệm cho người khác.
Một tiệm nhỏ trong phường thường sống được nhờ vài chục đến vài trăm hộ khách quen, chứ không nhờ đám đông khách lạ. Vì thế mọi nỗ lực giữ khách nên nhắm vào nhóm này: không phải làm sao để họ tới lần đầu, mà làm sao để họ không có lý do bỏ đi.
Cũng cần thấy khách quen dễ mất hơn người ta nghĩ. Một lần trễ hẹn không báo, một lần nói năng cộc, một lần thấy khách mới được ưu ái hơn, là đủ để họ thử tiệm khác. Khi đã thử và thấy được, họ ít khi quay lại.
Nhớ khách: tên, nhà, thói quen
Nhớ tên và nhà. Gọi được "chị Lan nhà cuối hẻm" thay vì "chị ơi" làm khách thấy mình được nhớ. Chủ tiệm không cần trí nhớ siêu phàm; ghi chú nhỏ trong sổ nhận đồ, bên cạnh tên khách, là đủ để lần sau nhìn vào nhớ lại.
Nhớ thói quen. Khách nào thích áo sơ mi ủi không hồ cứng, khách nào luôn gửi giày vào thứ Hai, khách nào chỉ cắt tóc ngắn một kiểu. Ghi lại những điều khách đã dặn, để lần sau không bắt khách dặn lại.
Nhớ chuyện nhỏ của nhà khách. Nhà có em bé mới sinh, có người già mới ốm dậy, con vừa vào lớp một. Hỏi han một câu đúng lúc khiến quan hệ khách và tiệm thành quan hệ hàng xóm. Nhưng chỉ hỏi những gì khách đã kể, không tò mò chuyện riêng.
Nhớ cả những lần tiệm làm chưa tốt. Nếu lần trước tiệm trễ hẹn hay làm chưa ưng, lần này làm cẩn thận hơn và nói ra: "Lần trước em để chị chờ, lần này em làm xong sớm rồi." Khách nhận ra tiệm biết lỗi của mình.
Đừng để người làm mới làm mất trí nhớ chung. Khi tiệm có thêm người làm, những ghi chú về khách quen cần nằm trong sổ hoặc ghi chung, không chỉ trong đầu chủ tiệm. Người mới đọc sổ là biết cách phục vụ khách cũ.
Đúng hẹn, và khi không đúng được thì báo trước
Với tiệm nhận đồ như sửa vặt, giặt ủi, may sửa, đúng hẹn là thứ khách nhớ nhất. Khách đã sắp xếp công việc theo ngày tiệm hẹn: mai cần đôi giày đi đám cưới, cuối tuần cần bộ đồ đi họp. Tiệm trễ một ngày có thể làm hỏng kế hoạch của cả nhà khách.
Cách tránh trễ là hẹn thật, không hẹn cho vừa lòng khách. Khi khách hỏi "mai lấy được không", chủ tiệm cần nhìn vào lượng việc đang có rồi mới trả lời. Hẹn ngày kia mà xong sớm thì khách vui; hẹn mai mà ngày kia mới xong thì khách bực.
Khi biết sẽ trễ, báo trước, càng sớm càng tốt, kèm lý do ngắn gọn và ngày mới. Một tin nhắn như "Chị ơi, linh kiện quạt chưa về, em hẹn chị chiều thứ Năm, em xin lỗi chị" đủ để khách chủ động. Điều khách không chịu được là tới nơi mới biết chưa xong.
Với khách quen có việc gấp, tiệm có thể linh động làm trước, nhưng nên nói rõ là làm trước cho khách, đừng để khách khác đang chờ bị lỡ hẹn vì thế. Ưu tiên khách này bằng cách làm lỡ hẹn khách kia chỉ là chuyển chỗ mất lòng.
Khi làm hỏng hoặc làm chưa ưng: sửa ngay trong ngày
Không tiệm nào không có lúc làm hỏng. Khách quen thường tha thứ cho lỗi, nhưng không tha thứ cho cách xử lý lỗi kém. Trình tự xử lý gợi ý:
- Nhận ngay khi khách chỉ ra, không chối, không đổ cho đồ cũ nếu sổ nhận đồ không ghi điều đó.
- Hỏi khách muốn tiệm làm gì: làm lại, sửa thêm, giảm tiền, hay không lấy tiền lần này.
- Làm lại ngay, ưu tiên hơn việc thường, và hẹn giờ cụ thể. Đừng để khách phải quay lại nhiều lần cho cùng một lỗi.
- Khi trả lại, kiểm cùng khách, hỏi xem đã ưng chưa.
- Ghi lại lỗi vào sổ để biết lỗi nào hay lặp lại và sửa từ gốc, như thay máy, đổi cách làm, dặn lại người làm.
Có những lỗi lớn, như làm hỏng hẳn món đồ có giá trị, cần bàn chuyện bồi thường. Nói thẳng với khách, tìm mức hai bên thấy hợp lý, ghi lại thoả thuận. Một khách được xử lý lỗi đàng hoàng thường trở thành khách trung thành hơn cả trước khi có lỗi.
Những ưu đãi nhỏ hợp với tiệm trong khu
Tiệm nhỏ không cần thẻ thành viên hay chương trình tích điểm phức tạp. Những ưu đãi mà khách trong phường thấy có ý nghĩa thường rất đơn giản: sửa giúp một chiếc cúc áo không lấy tiền, khâu lại một chỗ chỉ sứt khi khách gửi giặt, thay giúp một con ốc nhỏ khi khách mang quạt tới lau.
Ưu đãi kiểu này có hai điểm hay. Thứ nhất, nó không tốn nhiều so với cảm giác được quan tâm mà khách nhận được. Thứ hai, nó gắn với chính nghề của tiệm, khiến khách thấy tiệm làm việc tận tâm chứ không chỉ khuyến mãi để kéo khách.
Với người già, người khuyết tật, gia đình đông con, tiệm có thể chủ động hỏi có cần giao tận nhà không, nếu nhà ở trong khu. Một lần mang đôi giày sửa xong tới tận cửa cho bà cụ đi lại khó khăn được cả hẻm nhắc tới lâu hơn mọi tờ rơi.
Nên tránh ưu đãi chỉ dành cho khách mới mà khách cũ không có. Khách quen thấy người lần đầu tới được giảm giá còn mình thì không sẽ cảm thấy bị coi nhẹ. Nếu có chương trình, nên áp cho cả khách cũ, hoặc dành ưu đãi riêng cho người đã dùng tiệm lâu.
Khách giới thiệu khách: để chuyện đó tự nhiên xảy ra
Ở khu dân cư, lời giới thiệu của hàng xóm có sức nặng hơn bất kỳ quảng cáo nào. Người mới chuyển tới thường hỏi nhà bên cạnh "gần đây sửa giày ở đâu, giặt đồ ở đâu". Tiệm nào được nhắc tên trong những câu trả lời đó thì có khách mới mà không tốn gì.
Muốn được nhắc tên, tiệm không cần nhờ khách giới thiệu. Chỉ cần khách quen có điều gì cụ thể để kể: "tiệm đó hẹn ngày nào trả ngày đó", "chị chủ nhớ mình gửi gì, không bao giờ lẫn", "lần trước làm hỏng, chị ấy làm lại ngay không lấy tiền". Những câu kể cụ thể như vậy là kết quả của các việc ở phần trên.
Khi có khách mới nói được giới thiệu, nên hỏi ai giới thiệu và cảm ơn người đó khi gặp lại. Một lời cảm ơn, hay một việc nhỏ làm thêm không lấy tiền cho người giới thiệu, khiến họ vui và nhớ tiệm hơn.
Điều nên tránh là đề nghị khách quen viết đánh giá, chia sẻ lên mạng một cách gượng ép, hoặc tặng quà để đổi lấy lời khen. Khách trong khu dễ thấy điều này không thật, và lời giới thiệu bị ép thì mất đi đúng cái giá trị của nó là sự thật lòng.
Khi tiệm phải tăng giá, đổi giờ hay đổi cách làm
Tiệm nào làm lâu cũng có lúc phải thay đổi: vật tư đắt lên nên phải điều chỉnh giá, người làm nghỉ nên phải bớt nhận việc, mặt bằng tăng tiền thuê nên phải rút giờ mở cửa. Với khách quen, điều làm họ phật lòng không phải là sự thay đổi, mà là bị bất ngờ trước sự thay đổi đó, nhất là khi tới quầy trả tiền mới biết.
Cách làm êm là báo trước, và báo cho khách quen trước tiên. Một dòng ghi chú trên bảng trước tiệm vài tuần trước khi áp dụng, một câu nói khi khách tới gửi đồ: "Từ đầu tháng sau tiền công sửa đế giày em phải điều chỉnh lại vì keo và đế lên giá, em báo chị trước." Khách nghe có lý do, có thời gian chuẩn bị, phần lớn sẽ thông cảm.
Không cần xin lỗi quá mức hay giải thích dài dòng về chi phí. Chỉ cần nói ngắn lý do thật, áp dụng như nhau cho mọi khách, và giữ chất lượng như cũ. Khách quen sẽ so sánh: giá nhích lên mà việc vẫn kỹ, vẫn đúng hẹn thì họ ở lại; giá lên mà việc làm ẩu đi thì họ đi.
Với những việc đã nhận trước ngày đổi giá, giữ nguyên giá cũ như đã hẹn. Đổi giá cho đồ đang nằm trên kệ chờ là cách nhanh nhất để mất khách quen, dù số tiền chênh rất nhỏ. Một tiệm giữ lời trong những chuyện nhỏ như vậy là tiệm mà người trong phường yên tâm gửi gắm lâu dài.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để khách trong phường quay lại tiệm mình?
Làm đều những việc nhỏ: nhớ tên và thói quen khách, hẹn ngày nào trả đúng ngày đó, trễ thì báo trước, làm hỏng thì nhận và sửa ngay trong ngày, đối xử với khách cũ không kém khách mới. Khách trong khu đánh giá bằng sự đều đặn hơn là bằng ưu đãi.
Tiệm nhỏ có cần làm thẻ tích điểm cho khách quen không?
Thường không cần. Những ưu đãi nhỏ gắn với nghề như sửa giúp chiếc cúc áo, thay giúp con ốc không lấy tiền khiến khách cảm thấy được quan tâm hơn. Nếu có chương trình, nên áp cho cả khách cũ chứ không chỉ khách mới.
Trễ hẹn trả đồ cho khách quen thì nói thế nào?
Báo trước ngay khi biết sẽ trễ, nói lý do ngắn gọn, hẹn ngày mới cụ thể và xin lỗi. Đừng để khách tới nơi mới biết đồ chưa xong. Lần sau hẹn theo lượng việc thật, đừng hẹn sớm cho vừa lòng khách.
Làm hỏng đồ của khách quen thì xử lý ra sao cho giữ được khách?
Nhận lỗi ngay, hỏi khách muốn làm lại, giảm tiền hay không lấy tiền, rồi ưu tiên làm lại trong ngày. Lỗi lớn thì bàn bồi thường thẳng thắn và ghi lại thoả thuận. Xử lý đàng hoàng thường giữ được khách lâu hơn cả trước.
Có nên nhờ khách quen viết đánh giá trên mạng cho tiệm không?
Không nên ép hay tặng quà đổi lời khen. Lời giới thiệu có giá trị khi khách tự kể những điều cụ thể họ thấy. Tiệm chỉ cần làm tốt, và cảm ơn người đã giới thiệu khi có khách mới tới nhờ họ.
Tiệm có nên giao đồ tận nhà cho khách trong khu không?
Với người già, người đi lại khó khăn, gia đình đông con ở gần tiệm, giao tận nhà một món đã sửa xong là việc nhỏ mà khách nhớ rất lâu. Tiệm tự cân nhắc theo sức của mình, có thể chỉ làm trong phạm vi vài hẻm quanh tiệm.