XungQuanh.comXung Quanh
Tiệm nhỏ trong khu dân cư

Tiệm nghỉ Tết, nghỉ đột xuất: báo khách quanh khu thế nào cho khỏi mất khách

Tiệm nhỏ nghỉ Tết, nghỉ ốm, nghỉ việc nhà: báo khách quanh khu trước bao lâu, ghi gì trên cửa, xử lý đồ khách đang gửi và mở lại sao cho khách quay về.

a rolling shutter of a small neighbourhood shop pulled down in a quiet Vietnamese lane during Tet holiday, a pot of yellow apricot blossoms beside the door, soft morning haze

Tiệm nghỉ mà không mất khách là tiệm báo trước, báo đủ chỗ và lo xong đồ của khách trước khi đóng cửa. Với nghỉ Tết, nên báo lịch nghỉ từ hai ba tuần trước, nhận đồ có hạn chót, trả hết đồ trước ngày nghỉ. Với nghỉ đột xuất, dán ngay một tờ giấy lên cửa ghi ngày mở lại, nhắn riêng cho khách đang có đồ trong tiệm, và giữ lời hẹn mới. Khách không giận chuyện tiệm nghỉ, họ chỉ giận khi tới nơi mà không biết gì.

Tiệm nhỏ trong khu dân cư thường do một gia đình hay một người làm, nên nghỉ là chuyện không tránh được: về quê ăn Tết, người nhà ốm, con thi, đám giỗ, chính chủ tiệm mệt. Điều quyết định khách có quay lại hay không là cách tiệm nghỉ. Phần dưới chia thành hai trường hợp: nghỉ biết trước như Tết, lễ, và nghỉ không báo trước được.

Khách mất vì cách nghỉ, không vì chuyện nghỉ

Hãy hình dung một khách quen tới lấy bộ đồ đã gửi giặt để mặc đi đám cưới, và thấy cửa tiệm kéo xuống, không một dòng chữ. Khách không biết tiệm nghỉ một ngày hay một tuần, không biết bộ đồ của mình ra sao, không biết liên lạc với ai. Trong đầu khách lúc đó không phải là "chắc chủ tiệm có việc", mà là "lần sau gửi chỗ khác cho chắc".

Ngược lại, nếu trên cửa có một tờ giấy: "Tiệm nghỉ hôm nay vì người nhà ốm, mai mở lại từ chín giờ. Anh chị cần lấy đồ gấp xin nhắn tin, em sẽ sắp xếp", thì cùng một vị khách đó sẽ thông cảm, có khi còn nhắn hỏi thăm. Chỉ khác nhau một tờ giấy.

Khách quanh khu có đặc điểm là họ đi ngang tiệm thường xuyên. Một lần thấy cửa đóng không lý do thì tò mò, hai lần thì nghi ngờ tiệm sắp dẹp, ba lần thì tìm tiệm khác. Thông tin rõ ràng giúp cắt đứt chuỗi nghi ngờ đó ngay từ lần đầu.

Điều này đặc biệt đúng với tiệm nhận đồ như sửa vặt, giặt ủi, may sửa. Khi tiệm nghỉ, đồ của khách đang nằm bên trong. Khách không chỉ mất công đi một chuyến mà còn lo cho đồ của mình. Vì vậy mọi kế hoạch nghỉ của tiệm nhận đồ phải bắt đầu từ câu hỏi: đồ của khách đang ở đâu, bao giờ khách lấy được.

Nghỉ Tết: lịch báo từ ba tuần trước

Tết là đợt nghỉ dài nhất trong năm và cũng là lúc khách cần tiệm nhiều nhất ngay trước đó: giặt rèm, giặt chăn, sửa giày, may sửa đồ mặc Tết. Một lịch báo hợp lý:

  1. Khoảng ba tuần trước Tết: quyết định ngày nghỉ và ngày mở lại. Ghi lên bảng trước tiệm, cạnh bảng giờ thường ngày. Cập nhật trên bản đồ số, trang của tiệm nếu có.
  2. Cùng lúc: định ngày nhận đồ cuối cùng cho từng loại việc. Việc lâu như may đo, giặt chăn rèm cần hạn chót sớm hơn việc nhanh như thay pin đồng hồ. Ghi rõ từng hạn lên bảng.
  3. Khoảng hai tuần trước: nhắn tin cho khách quen một lần, báo lịch nghỉ và hạn chót nhận đồ. Gửi một tin ngắn vào nhóm cư dân của khu nếu nhóm cho phép.
  4. Một tuần trước: rà sổ nhận đồ, nhắn riêng từng khách đang có đồ trong tiệm, hẹn ngày lấy trước khi nghỉ.
  5. Hai ba ngày trước: nhắc lại khách chưa lấy đồ. Ghi lại khách nào không liên lạc được.
  6. Ngày cuối: dán thông báo nghỉ lên mặt ngoài cửa cuốn, ghi ngày mở lại và cách liên lạc khẩn.

Cái sai hay gặp nhất là nhận đồ tới sát ngày nghỉ vì không nỡ từ chối khách, rồi làm không kịp, đồ của khách nằm trong tiệm suốt kỳ nghỉ. Hạn chót nhận đồ là để bảo vệ chính khách. Nói với khách: "Hôm nay em nhận thì không kịp trả trước Tết, chị gửi sau Tết em làm đầu tiên cho chị" là lời từ chối mà khách sẽ nhớ như một sự chu đáo.

Thông báo trên cửa: ghi những gì

Tiệm nghỉ từ ngày nào tới ngày nào. Ghi ngày cụ thể, có cả thứ trong tuần. Tránh ghi "nghỉ mấy hôm" hay "nghỉ Tết" mà không có ngày mở lại.

Ngày và giờ mở lại. Ghi giờ mở lại của ngày đầu tiên. Nhiều tiệm ngày đầu sau Tết mở muộn hơn thường lệ; nếu vậy, ghi rõ.

Đồ khách đang gửi. Nếu còn khách chưa lấy đồ, ghi một dòng: "Khách còn đồ gửi xin nhắn tin, tiệm sẽ hẹn giờ trả." Khách đọc được sẽ yên tâm.

Cách liên lạc khẩn. Một dòng cho biết nhắn tin qua đâu. Nếu chủ tiệm không muốn ghi số điện thoại công khai, có thể ghi tên trang của tiệm hoặc nhờ nhà bên cạnh giữ hộ cách liên lạc.

Lời chúc ngắn. Dịp Tết, một câu chúc năm mới và cảm ơn khách trong năm qua làm thông báo ấm hơn. Một câu là đủ.

Chữ to, giấy bền. Thông báo nghỉ Tết nằm trên cửa một hai tuần, qua cả nắng gió. Dùng giấy dày, bọc nhựa hoặc dán kín mép, chữ to đọc được từ giữa hẻm.

Nghỉ đột xuất: việc làm trong một giờ đầu

Nghỉ đột xuất thường đến lúc chủ tiệm rối nhất: người nhà nhập viện, con ốm, chính mình mệt. Không ai có tâm trí lập kế hoạch dài. Vì vậy nên chuẩn bị sẵn từ lúc bình thường một "gói nghỉ đột xuất" gồm một tờ thông báo in sẵn chỉ cần điền ngày, một tin nhắn mẫu lưu sẵn trong điện thoại, và danh sách khách đang có đồ (chính là sổ nhận đồ).

Trong giờ đầu, chỉ cần làm ba việc. Thứ nhất, dán tờ thông báo lên cửa, điền ngày dự kiến mở lại; nếu chưa biết, ghi "sẽ báo ngày mở lại" và một cách liên lạc. Nếu không có mặt ở tiệm, nhờ người nhà hoặc hàng xóm dán giúp. Thứ hai, mở sổ, nhắn tin cho những khách có hẹn lấy đồ trong mấy ngày tới, xin dời hẹn. Thứ ba, gửi một tin ngắn vào nhóm khu phố nếu tiệm thường nhận việc qua đó.

Nếu nghỉ kéo dài hơn dự kiến, cập nhật thông báo trên cửa. Tờ giấy ghi "mai mở lại" mà ba ngày sau vẫn đóng còn tệ hơn không có giấy.

Với đồ khách cần gấp, có thể nhờ người nhà mở cửa vào giờ hẹn để trả đồ đã làm xong, dù tiệm không nhận việc mới. Một lần tiệm đang có chuyện mà vẫn lo trả đồ cho khách đúng hẹn, khách sẽ nhớ rất lâu.

Nhờ người trông tiệm thay: chỉ giao những việc người đó làm chắc

Trả đồ đã xong là việc dễ giao nhất. Người nhà hay người quen chỉ cần đối chiếu số phiếu, tên khách với sổ nhận đồ, kiểm đồ cùng khách và thu tiền theo giá đã ghi. Đây là việc không đòi tay nghề, lại giúp khách khỏi phải chờ chủ tiệm quay về.

Nhận đồ mới thì nên hạn chế. Nhận đồ đòi hỏi biết kiểm tình trạng, biết báo giá, biết hẹn ngày. Người không quen nghề dễ hẹn sai, báo giá sai, quên ghi chỗ hỏng sẵn. Nếu vẫn muốn nhận, dặn người trông chỉ ghi sổ, chụp ảnh và hẹn "chủ tiệm sẽ nhắn báo giá", không tự hứa gì.

Không giao việc làm nghề. Sửa đồ, may đo, cắt tóc, dùng hoá chất là việc của người có tay nghề. Để người khác làm thay chỉ vì không muốn đóng cửa là cách nhanh nhất làm hỏng đồ của khách và tên tuổi của tiệm.

Ghi lại mọi việc trong ngày người khác trông. Dặn người trông ghi rõ đã trả đồ cho ai, nhận gì, thu bao nhiêu, khách nào hỏi gì. Chủ tiệm quay về đọc lại và nhắn tiếp những việc còn dở, để khách không phải kể lại từ đầu.

Đồ khách đang gửi khi tiệm phải nghỉ dài

Với tiệm nhận đồ, kỳ nghỉ dài như Tết luôn để lại một số món khách chưa lấy dù đã nhắc. Những món này cần được cất cẩn thận: gói kín, ghi số phiếu bên ngoài, để chỗ khô ráo, tránh chuột gián, tránh nắng chiếu qua cửa kính. Đồ đã giặt sạch để lâu trong túi kín ẩm dễ có mùi, nên phơi khô kỹ và để túi hở miệng ở chỗ thoáng nếu được.

Đồ điện, đồ có giá trị nên cất trong phần kín của tiệm, không để trên kệ trưng bày nhìn thấy từ ngoài. Kỳ nghỉ dài là lúc tiệm không có người, nên cần khoá cửa chắc chắn, có thể nhờ hàng xóm để mắt giúp.

Trước khi nghỉ, ghi riêng một danh sách khách chưa lấy đồ: tên, cách liên lạc, món đồ, số phiếu. Mang danh sách theo hoặc chụp lại, để trong kỳ nghỉ nếu khách nhắn hỏi thì trả lời được ngay mà không cần ra tiệm tra sổ.

Ngày mở lại, ưu tiên liên lạc với nhóm khách này trước tiên. Đồ của họ đã nằm trong tiệm lâu nhất, và họ là người có lý do lo lắng nhất. Cách xử lý đồ quá hạn mãi không lấy là chuyện riêng, cần theo thoả thuận ban đầu và quy định hiện hành, không nên tự ý xử lý chỉ vì kỳ nghỉ đã qua.

Mở lại sau kỳ nghỉ: kéo khách về đúng nhịp

Tuần đầu sau Tết, khách thường chưa nhớ ra tiệm đã mở. Họ quen nhìn thấy cửa đóng suốt hai tuần, nên dù tiệm đã mở, nhiều người vẫn đi ngang mà không để ý. Gỡ thông báo nghỉ xuống ngay ngày mở, mở cửa rộng, bày một hai món đặc trưng ra phía trước trong phần nhà mình để người đi ngang thấy tiệm đã hoạt động.

Nhắn tin cho khách quen một tin ngắn: tiệm đã mở lại, chúc năm mới, nhận việc như thường. Gửi một tin vào nhóm khu phố nếu được phép. Với tiệm nhận đồ, nhắc những khách đã hẹn "sau Tết em làm đầu tiên".

Ngày đầu mở lại không nên nhận quá nhiều việc vượt sức, nhất là khi người làm chưa quay lại đủ. Hẹn khách thật, để những việc đầu năm được trả đúng hẹn. Một lời hứa đầu năm bị lỡ dễ khiến khách nghĩ cả năm tiệm sẽ như vậy.

Cuối cùng, nhìn lại kỳ nghỉ vừa qua: khách nào phải đi uổng công, khách nào không liên lạc được, đồ nào phải để lại trong tiệm. Ghi những điều đó vào sổ để kỳ nghỉ năm sau báo sớm hơn, hạn chót chặt hơn. Mỗi năm làm tốt hơn một chút, sau vài năm khách quanh khu sẽ tự nhớ lịch nghỉ của tiệm mà không cần nhắc.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm nhỏ nên báo lịch nghỉ Tết trước bao lâu?

Khoảng hai ba tuần trước Tết là hợp lý, kèm hạn chót nhận đồ cho từng loại việc. Ghi trên bảng trước tiệm, cập nhật trên bản đồ số và trang của tiệm, nhắn khách quen, rồi nhắc lại khách còn đồ khoảng một tuần và vài ngày trước khi nghỉ.

Nghỉ đột xuất thì ghi gì lên cửa tiệm?

Ghi lý do ngắn gọn nếu muốn, ngày dự kiến mở lại hoặc dòng sẽ báo ngày mở lại, và cách liên lạc cho khách còn đồ trong tiệm. Nếu nghỉ lâu hơn dự kiến, cập nhật lại tờ thông báo ngay để khách không bị hẹn sai.

Khách chưa lấy đồ trước khi tiệm nghỉ Tết thì làm sao?

Cất đồ kỹ ở chỗ khô ráo, gói kín, ghi số phiếu bên ngoài. Ghi riêng danh sách khách chưa lấy để trả lời khi họ nhắn. Ngày mở lại liên lạc nhóm khách này trước tiên. Không tự ý xử lý đồ chỉ vì đã qua kỳ nghỉ.

Có nên nhận đồ sát ngày nghỉ Tết không?

Không nên nhận việc mà biết sẽ không kịp trả trước khi nghỉ. Đặt hạn chót nhận đồ cho từng loại việc và nói rõ với khách. Hẹn khách gửi sau Tết và ưu tiên làm trước là cách từ chối mà khách thấy chu đáo.

Mở cửa lại sau Tết làm sao để khách biết?

Gỡ thông báo nghỉ xuống ngay, mở cửa rộng cho người đi ngang thấy tiệm đã hoạt động, nhắn khách quen và gửi một tin vào nhóm khu phố nếu được phép. Tuần đầu nhận việc vừa sức để trả đúng hẹn.

Nên chuẩn bị gì sẵn cho những lần phải nghỉ đột xuất?

Chuẩn bị sẵn một tờ thông báo in chỉ cần điền ngày, một tin nhắn mẫu lưu trong điện thoại và sổ nhận đồ ghi đủ cách liên lạc của khách. Khi có chuyện, chỉ cần dán thông báo, nhắn khách có hẹn gần và báo nhóm khu phố.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138