XungQuanh.comXung Quanh
Tiệm nhỏ trong khu dân cư

Tiệm trong khu dân cư bị phàn nàn tiếng ồn, mùi: sửa từ chỗ nào trước

Tiệm nhỏ bị hàng xóm phàn nàn tiếng ồn, mùi hoá chất: cách tìm đúng nguồn, việc sửa rẻ làm ngay, thứ tự ưu tiên và cách nói chuyện lại cho êm.

a shop owner kneeling to fit thick rubber pads under a small washing machine inside a cramped Vietnamese street shop, back door open to a leafy courtyard, soft afternoon light

Khi tiệm bị phàn nàn tiếng ồn hay mùi, việc nên làm trước tiên là tìm cho đúng nguồn và giờ gây phiền, rồi sửa những chỗ rẻ, làm được trong một hai ngày: đổi giờ chạy máy, kê đệm chân máy, dời máy khỏi bức tường chung, đổi hướng quạt hút, đậy kín hoá chất. Những việc tốn tiền như cách âm hay lắp ống hút lên mái để sau, khi đã biết chắc cái gì đang gây phiền.

Nhiều chủ tiệm khi nghe phàn nàn thì lo ngay chuyện phải bỏ tiền lớn hoặc phải dọn đi. Thực tế, phần lớn lời phàn nàn của hàng xóm xoay quanh một vài thời điểm trong ngày và một hai thiết bị cụ thể. Tìm đúng thì sửa nhỏ cũng đủ; tìm sai thì có khi bỏ tiền làm cả một vách cách âm mà người ta vẫn khó chịu vì thứ khác.

Phân loại lời phàn nàn: ồn, mùi, hay chuyện khác nằm phía sau

Lời phàn nàn ít khi được nói gọn gàng. Hàng xóm bảo "tiệm ồn quá" trong khi điều thật sự khiến họ bực là khách đứng nói chuyện to trước cửa nhà họ lúc tối. Có người nói "mùi khó chịu" nhưng điều làm họ lo là mùi hoá chất có hại cho đứa con nhỏ. Nên trước khi sửa gì, cần hiểu cho đúng người ta khó chịu vì cái gì.

Một cách đơn giản là chia lời phàn nàn thành ba nhóm. Nhóm thứ nhất là tiếng động từ máy móc và công việc: máy giặt vắt, máy nén khí, máy mài, máy sấy tóc, tiếng gõ búa. Nhóm thứ hai là mùi: hoá chất, keo, sơn, dầu, đồ ăn, rác. Nhóm thứ ba là chuyện con người: khách đông đứng chờ, xe ra vào, nói to, để xe chắn cửa.

Nhóm thứ ba thường bị lẫn vào hai nhóm đầu. Nếu chỉ sửa máy móc mà không sửa chuyện khách đứng chờ, lời phàn nàn sẽ quay lại. Vì vậy khi nói chuyện với người phàn nàn, nên hỏi họ khó chịu nhất vào giờ nào, ở phòng nào trong nhà họ, và cái gì khiến họ khó chịu nhất trong tất cả.

Cũng cần phân biệt phàn nàn của một nhà với phàn nàn của nhiều nhà. Một nhà sát vách thấy ồn có thể do bức tường chung; cả dãy thấy ồn thì nguồn ồn đang thoát ra phía hẻm, phía mái hoặc qua cửa mở.

Đi tìm nguồn ồn trong một ngày làm việc

Trước khi sửa, dành một ngày làm việc bình thường để tự ghi lại xem tiệm ồn lúc nào. Cách làm:

  1. Ghi giờ bật và tắt từng máy lớn trong tiệm trên một tờ giấy, kèm ghi chú máy đang làm việc gì: vắt, sấy, mài, bơm hơi.
  2. Nhờ một người thân đứng ngoài hẻm và, nếu hàng xóm đồng ý, đứng trong phòng sát tường chung của họ, nghe ở những giờ máy chạy. Hỏi họ nghe rõ nhất là tiếng gì: tiếng rung ù ù, tiếng rít cao hay tiếng đập.
  3. Đặt tay lên bức tường chung khi máy chạy. Nếu cảm thấy rung, tiếng ồn đang truyền qua sàn và tường chứ không chỉ qua không khí.
  4. Ghi lại những tiếng không do máy: cửa cuốn, tiếng gọi khách, nhạc, tiếng kéo bàn ghế, tiếng xe khách nổ máy chờ.
  5. Đối chiếu tờ ghi chép với giờ hàng xóm nói họ khó chịu. Giờ nào trùng là chỗ cần sửa trước.

Sau một ngày như vậy, đa số chủ tiệm nhận ra chỉ có một hai nguồn ồn chính, và chúng thường rơi vào giờ nghỉ trưa hoặc buổi tối. Có tiệm phát hiện ra tiếng ồn khó chịu nhất lại là chiếc máy bơm nước trên sân thượng chứ không phải máy làm việc.

Những sửa đổi rẻ cho tiếng ồn, làm trong một hai ngày

Đổi giờ chạy máy. Đây là cách rẻ nhất và thường hiệu quả nhất. Gom mẻ giặt lớn, việc mài, việc khoan vào giữa buổi sáng và giữa buổi chiều. Giờ nghỉ trưa và sau bữa tối chỉ làm việc tay.

Kê đệm chân máy. Máy giặt, máy nén khí, máy mài đặt thẳng trên nền gạch truyền rung qua sàn sang nhà bên. Kê tấm cao su dày hoặc đệm chống rung bán ở cửa hàng vật tư dưới chân máy, chỉnh lại cho máy đứng cân, không lắc lư.

Dời máy khỏi bức tường chung. Chỉ cần kéo máy ra cách tường chung một khoảng, hoặc chuyển máy sang bức tường giáp phía nhà mình, tiếng ồn sang nhà hàng xóm đã giảm rõ.

Đóng cửa khi chạy máy ồn. Cửa trước mở toang là đường thoát lớn nhất của tiếng ồn ra hẻm. Khi chạy máy ồn, khép bớt cửa hoặc treo rèm nhựa dày ở cửa.

Bảo dưỡng máy. Máy cũ khô dầu, lỏng ốc, mòn vòng bi kêu to hơn nhiều so với máy được chăm. Tra dầu, siết ốc, thay dây đai đã chai là việc của thợ chuyên, nhưng chủ tiệm cần biết khi nào máy kêu khác thường để gọi người tới xem.

Mùi: tìm nguồn và hướng gió trước khi mua quạt hút

Với mùi, sai lầm hay gặp nhất là mua ngay một chiếc quạt hút thật mạnh rồi gắn vào chỗ thuận tay nhất, thường là cửa sổ bên hông. Kết quả là mùi được hút ra và thổi thẳng vào cửa sổ nhà bên cạnh, khiến lời phàn nàn nặng hơn. Trước khi lắp gì, cần biết mùi sinh ra ở đâu và gió trong hẻm thường thổi theo hướng nào.

Nguồn mùi trong tiệm nhỏ thường gồm hoá chất mở nắp để đó (thuốc uốn, thuốc nhuộm, dung môi, keo dán giày), khăn và giẻ thấm hoá chất bỏ chung với rác, dầu máy, nước thải ứ trong ống, và đồ ăn của người làm. Mỗi nguồn có cách xử lý riêng: hoá chất đậy nắp ngay sau khi dùng, giẻ thấm hoá chất cho vào túi kín, rác hữu cơ đổ trong ngày, ống thoát nước có xi phông chặn mùi.

Sau khi đã giảm nguồn, mới tính chuyện thông gió. Đường thoát mùi tốt nhất là lên cao, qua mái hoặc giếng trời, chứ không ngang qua nhà hàng xóm. Nếu phải thoát ra mặt hẻm, nên đặt cửa thoát cao hơn đầu người và tránh đối diện cửa sổ nhà khác.

Với tiệm làm việc có hoá chất mạnh, nên tìm hiểu thêm về an toàn khi dùng hoá chất trên bao bì sản phẩm và hỏi người bán vật tư. Thông gió tốt không chỉ để hàng xóm khỏi phiền mà trước hết để chính người làm trong tiệm không hít hơi hoá chất cả ngày.

Thứ tự ưu tiên: việc nào làm ngay, việc nào để sau

Bảng dưới gợi ý thứ tự sửa cho những lời phàn nàn hay gặp nhất. Cột cuối là những việc tốn kém, chỉ nên làm khi các việc trước chưa đủ.

Lời phàn nànLàm ngay trong ngàyLàm trong tuầnCân nhắc sau
Máy ồn giờ trưa, giờ tốiĐổi giờ chạy máyKê đệm chống rung, dời máy khỏi tường chungNgăn một gian riêng có cách âm
Rung qua tường chungTắt máy khi không dùngKê đệm, chỉnh cân máy, kéo máy ra xa tườngLàm bệ máy riêng tách khỏi sàn
Mùi hoá chấtĐậy nắp, gom giẻ vào túi kínĐổi hướng quạt, mở thoát mùi lên caoỐng hút dẫn lên mái
Mùi rác, nước thảiĐổ rác trong ngày, buộc kínThông ống, lắp xi phông chặn mùiSửa lại đường thoát nước
Khách đứng nói to trước cửaMời khách vào trong chờKê ghế chờ trong tiệmHẹn giờ khách để tránh dồn
Cửa cuốn ồn sáng sớmKéo chậm tay, mở muộn hơnTra dầu, chỉnh ray cửaThay mô tơ hoặc cửa êm hơn

Điểm chung của cột đầu là gần như không tốn tiền, chỉ cần đổi thói quen. Rất nhiều tiệm chỉ cần làm đúng cột đầu và cột thứ hai là hàng xóm thôi phàn nàn.

Nói chuyện lại với người đã phàn nàn

Sửa xong mà không nói lại thì hàng xóm có khi không nhận ra, hoặc vẫn giữ ấn tượng cũ. Vài ngày sau khi đổi giờ hay kê đệm máy, chủ tiệm nên sang hỏi thẳng: "Mấy hôm nay cháu đã dời máy vào trong và không chạy giờ trưa nữa, cô nghe có đỡ hơn không ạ?" Câu hỏi này vừa báo việc đã làm, vừa cho người ta cơ hội nói tiếp nếu chưa đủ.

Nếu người ta nói vẫn còn khó chịu, tránh cãi rằng "cháu đã làm hết cách rồi". Hỏi lại giờ nào, tiếng gì, rồi quay về tờ ghi chép. Có khi nguồn ồn còn lại là thứ chủ tiệm chưa nghĩ tới, như tiếng quạt của chính chiếc quạt hút vừa lắp.

Cũng nên nói rõ những gì tiệm không thể bỏ. Một tiệm giặt không thể không chạy máy giặt, một tiệm sửa xe không thể không bơm hơi. Điều có thể thương lượng là giờ giấc, cách đặt máy, và cách báo trước những hôm có việc lớn. Hàng xóm thường chấp nhận khi thấy chủ tiệm đã thật lòng làm những gì làm được.

Giữ một kênh liên lạc trực tiếp với các nhà sát vách, để lần sau có gì họ nhắn ngay cho chủ tiệm thay vì nói với tổ trưởng hay đăng vào nhóm chung của khu phố. Lời góp ý tới thẳng chủ tiệm luôn dễ xử lý hơn lời phàn nàn lan ra cả khu.

Khi tổ dân phố hoặc phường đã vào cuộc

Có trường hợp lời phàn nàn đã được gửi lên tổ dân phố hoặc UBND phường trước khi chủ tiệm kịp sửa. Điều này không có nghĩa tiệm đã sai hẳn, mà là hàng xóm muốn có người đứng giữa. Cách xử lý tốt nhất là hợp tác: có mặt khi được mời, mang theo tờ ghi chép giờ chạy máy và danh sách những việc đã sửa, đề xuất thêm những việc sẽ làm.

Về nguyên lý, hoạt động kinh doanh trong khu dân cư phải giữ tiếng ồn, mùi, nước thải trong giới hạn mà quy định về môi trường và trật tự cho phép. Ngưỡng cụ thể, khung giờ yên tĩnh và cách xử lý vi phạm được quy định trong văn bản pháp luật hiện hành và có thể có hướng dẫn riêng của từng địa phương. Chủ tiệm nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi cán bộ phường thay vì dựa vào lời truyền miệng.

Giữ lại mọi giấy tờ liên quan: biên bản làm việc, hoá đơn mua đệm chống rung, quạt hút, hợp đồng thuê thợ sửa. Những giấy tờ này cho thấy tiệm đã có thiện chí khắc phục. Nếu sự việc có dấu hiệu thành tranh chấp kéo dài, chẳng hạn bị yêu cầu ngừng kinh doanh hoặc bồi thường, nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để hiểu quyền và nghĩa vụ của mình trước khi ký hay cam kết điều gì.

Trong mọi trường hợp, giữ thái độ bình tĩnh với hàng xóm. Tiệm còn ở lại hẻm lâu, và người hôm nay phàn nàn có thể là khách quen ngày mai nếu chuyện được giải quyết đàng hoàng.

Câu hỏi thường gặp

Tiệm bị hàng xóm phàn nàn ồn thì nên làm gì đầu tiên?

Hỏi rõ người phàn nàn khó chịu vào giờ nào, tiếng gì, ở phòng nào trong nhà họ. Sau đó tự ghi giờ chạy từng máy trong một ngày để đối chiếu. Thường chỉ một hai máy vào giờ trưa hoặc tối là nguồn chính, đổi giờ chạy là đỡ ngay.

Kê đệm cao su dưới chân máy giặt có giảm ồn cho nhà bên không?

Có giảm được phần rung truyền qua sàn và tường chung, nhất là khi máy đặt thẳng trên nền gạch. Kết hợp với kéo máy ra xa tường chung và chỉnh cân máy thì hiệu quả rõ hơn. Tiếng ồn qua không khí thì cần đóng cửa hoặc đổi giờ chạy.

Lắp quạt hút mùi cho tiệm nhỏ nên đặt hướng nào?

Ưu tiên thoát mùi lên cao qua mái hoặc giếng trời. Nếu phải thoát ra phía hẻm, đặt cửa thoát cao hơn đầu người và tránh thổi thẳng vào cửa sổ nhà khác. Trước khi lắp quạt, nên giảm nguồn mùi bằng cách đậy hoá chất và gom giẻ bẩn vào túi kín.

Đã sửa rồi mà hàng xóm vẫn phàn nàn thì sao?

Hỏi lại cụ thể tiếng gì, giờ nào còn khó chịu, vì có thể còn nguồn khác chưa phát hiện. Nói rõ những việc tiệm không thể bỏ và những việc còn thương lượng được như giờ giấc, cách báo trước. Nếu đã lên tới phường, mang theo ghi chép và hoá đơn các việc đã sửa.

Tiếng ồn của tiệm trong khu dân cư có giới hạn theo luật không?

Có, hoạt động trong khu dân cư phải theo quy định về tiếng ồn và trật tự hiện hành, ngưỡng và khung giờ cụ thể nằm trong văn bản pháp luật và hướng dẫn của địa phương. Nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi UBND phường, và hỏi luật sư trên AI Cố Vấn nếu có tranh chấp.

Có cần làm cách âm cả tiệm khi bị phàn nàn không?

Thường chưa cần ngay. Cách âm tốn kém và chỉ nên làm khi đã thử đổi giờ chạy máy, kê đệm chống rung, dời máy và đóng cửa mà vẫn chưa đủ. Làm cách âm khi chưa tìm đúng nguồn ồn dễ tốn tiền mà hàng xóm vẫn khó chịu.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138