XungQuanh.comXung Quanh
Chợ và tiệm tạp hoá gần nhà

Tiệm tạp hoá đầu hẻm làm được gì ngoài bán hàng: gửi đồ, nhận hàng, mua chịu

Tiệm tạp hoá đầu hẻm thường nhận giữ đồ, nhận hàng giao hộ, bán chịu cho khách quen. Nhờ thế nào cho đúng mực, việc gì không nên nhờ và giữ quan hệ ra sao.

Small corner grocery at the mouth of a narrow Vietnamese alley in late afternoon, shelves of household goods, owner handing a parcel to a neighbour, warm amber light, medium shot

Ngoài bán hàng, tiệm tạp hoá đầu hẻm thường làm được ba việc nhỏ cho hàng xóm: giữ hộ đồ, nhận hộ hàng giao khi bạn vắng nhà, và cho khách quen mua chịu ghi sổ. Không có quy định nào bắt tiệm phải làm những việc đó; tiệm làm vì quen biết và vì muốn giữ khách. Vì vậy cách nhờ, cách trả ơn và giới hạn của từng việc quan trọng hơn bản thân việc nhờ.

Bài này đi qua từng việc tiệm thường nhận, cách nhờ cho tiệm dễ làm, những thứ không nên gửi, cách mua chịu không làm sứt mẻ quan hệ, và vài dịch vụ khác tiệm có thể có như nhận đặt nước bình, gas, gạo. Góc nhìn là của người ở trong hẻm muốn dùng tiệm cho đúng, không phải của chủ tiệm.

Vì sao tiệm tạp hoá thành điểm tựa của cả con hẻm

Tiệm tạp hoá đầu hẻm có ba thứ mà ít chỗ nào khác có cùng lúc: mở cửa từ sáng sớm tới tối, có người ngồi trực gần như cả ngày, và nằm đúng chỗ ai ra vào hẻm cũng đi ngang. Người giao hàng không vào được hẻm sâu, người đưa thư không tìm ra số nhà, người thân ở quê lên không biết nhà nào, thường đều dừng ở tiệm hỏi. Lâu dần, chủ tiệm biết mặt gần hết người trong hẻm, biết nhà nào có người già, nhà nào đi làm cả ngày.

Vị trí đó làm tiệm thành một trạm trung chuyển không chính thức. Chính vì không chính thức, mọi việc dựa trên lòng tin hai chiều. Tiệm tin bạn sẽ ghé lấy đồ, trả tiền đúng hẹn. Bạn tin tiệm giữ đồ cẩn thận và không kể chuyện nhà bạn cho người khác. Lòng tin đó dễ hỏng vì những chuyện rất nhỏ: gửi đồ rồi để quá lâu, nợ quên trả, hay nhờ những việc tiệm không muốn từ chối nhưng thật ra rất phiền.

Hiểu như vậy để thấy: dùng tiệm tạp hoá cho tốt không phải là biết tiệm làm được gì, mà là biết nhờ ở mức nào cho lâu dài. Một người hàng xóm mua đồ đều đặn ở tiệm, nhờ có chừng mực và trả ơn đúng lúc sẽ được giúp nhiều hơn hẳn người chỉ ghé khi cần nhờ.

Giữ hộ đồ: thứ gì gửi được, thứ gì không

Gửi được: đồ nhỏ, khô, không đắt tiền. Chìa khoá dự phòng đưa cho người nhà, túi đồ trả lại cho hàng xóm, quần áo đã gói, sách vở của con, đồ mượn cần trả. Những món này tiệm để dưới quầy hoặc trên kệ cao, không chiếm chỗ bán hàng.

Không nên gửi: tiền mặt, giấy tờ tuỳ thân, đồ có giá trị. Tiệm không có két, không có sổ giao nhận chính thức, và chủ tiệm không muốn gánh trách nhiệm nếu lẫn hay mất. Bạn cũng không muốn đặt người quen vào thế khó xử. Giấy tờ quan trọng thì hẹn giao tận tay.

Không gửi đồ tươi sống, đồ cần lạnh nếu chưa hỏi. Tủ mát của tiệm là để bán hàng; nhét một túi cá vào đó là chiếm chỗ, có khi lây mùi sang hàng. Nếu thật cần, hỏi trước và lấy về trong vài giờ.

Gói kín và ghi rõ người nhận. Dán một mảnh giấy ghi tên người lấy, số nhà, ngày gửi. Nhắn cho người sẽ đến lấy biết là đồ đang ở tiệm, và báo chủ tiệm ai sẽ tới lấy. Lấy xong, nhắn lại cho cả hai bên.

Lấy trong ngày hoặc ngày hôm sau. Đồ để quá ba bốn ngày bắt đầu thành gánh nặng. Nếu lỡ hẹn, gọi báo tiệm một câu thay vì để im.

Nhận hộ hàng giao: nhờ sao cho tiệm đỡ phiền

Nhận hàng giao hộ là việc tiệm tạp hoá đầu hẻm làm nhiều nhất từ khi mua hàng trên mạng phổ biến. Một vài điều giúp việc này trơn tru:

  • Hỏi tiệm trước một lần là có nhận không, nhận giờ nào. Có tiệm chỉ nhận hàng nhỏ, có tiệm không nhận hàng thu tiền hộ.
  • Với hàng phải trả tiền khi nhận, tốt nhất thanh toán trước trên ứng dụng. Nếu buộc phải thu tiền hộ, đưa tiền trước cho tiệm, đừng để tiệm tự ứng.
  • Ghi chú cho người giao rõ ràng: để ở tiệm tạp hoá đầu hẻm, ghi tên tiệm hoặc đặc điểm dễ nhận ra, kèm tên bạn. Tránh để người giao gọi chủ tiệm hỏi tới hỏi lui.
  • Không đặt hàng cồng kềnh như nệm, tủ, thùng nước lớn giao về tiệm. Những món đó cần người nhà nhận tận nơi.
  • Nhận được thông báo giao xong thì ghé lấy sớm, kiểm hàng ngay tại tiệm nếu tiện, để mọi thắc mắc được nói rõ khi cả hai còn nhớ.
  • Nếu nhờ thường xuyên, mua đồ ở tiệm đều đặn, dịp lễ Tết gửi một món quà nhỏ. Không cần trả phí, nhưng cũng đừng coi là việc đương nhiên.

Có tiệm đã làm điểm nhận hàng có thu phí cho một số hãng giao hàng. Trường hợp đó tiệm có quy trình riêng, có mã nhận, bạn làm theo quy trình của tiệm là được.

Mua chịu ghi sổ: giữ ở mức nào để không ngại nhau

Mua chịu ở tiệm tạp hoá là nếp rất quen của nhiều khu dân cư: hết gạo, hết dầu ăn giữa tháng, nhắn tiệm ghi sổ, cuối tháng trả. Với gia đình thu nhập theo tháng hoặc theo đợt, đây là một cách xoay vòng nhỏ có ích. Nhưng nó cũng là nguồn hiểu lầm hay gặp nhất giữa hàng xóm và chủ tiệm.

Nguyên tắc đầu tiên là chủ động nói ngày trả và trả đúng ngày. Đừng chờ tiệm nhắc; người bán nhỏ thường ngại đòi, càng ngại càng bực. Nguyên tắc thứ hai là tự ghi một bản. Mỗi lần ghi nợ, chụp tờ giấy hoặc ghi vào điện thoại món gì, ngày nào. Cuối tháng đối chiếu với sổ của tiệm, lệch thì nói nhẹ nhàng, có khi tiệm ghi nhầm sang nhà khác. Nguyên tắc thứ ba là giữ món nợ nhỏ, chỉ đồ thiết yếu như gạo, dầu, sữa cho con. Bia, thuốc lá, đồ ăn vặt mà cũng ghi sổ là cách nhanh nhất để mất thiện cảm.

Nếu tiệm từ chối cho ghi tiếp vì nợ cũ chưa trả, đó là quyền của tiệm. Trả xong rồi mới nhờ lại. Nếu gia đình đang khó khăn thật, nói rõ với chủ tiệm và đề xuất trả dần từng phần còn hơn tránh mặt. Cách tiệm tự quản lý sổ nợ, cho ai nợ và giữ ở mức nào là chuyện bên phía chủ tiệm, có những trang chuyên cho chủ cửa hàng viết sâu hơn.

Những dịch vụ khác tiệm tạp hoá thường có

Ngoài ba việc trên, nhiều tiệm nhận thêm vài dịch vụ nhỏ. Mỗi tiệm một khác, nên hỏi thẳng một lần và ghi lại vào danh bạ quanh nhà.

Dịch vụThường gặp khôngHỏi tiệm điều gì
Nhận đặt nước bình, gạo giao tận nhàKhá phổ biếnGiao giờ nào, có lấy vỏ bình cũ không, báo hết hàng thế nào
Nhận đổi bình gas qua đại lý quenCó ở nhiều khuĐại lý nào giao, ai lắp, bình có tem kiểm định không
Nạp tiền điện thoại, bán thẻPhổ biếnNạp xong có tin nhắn xác nhận không
Thu hộ hoá đơn điện, nướcTuỳ tiệmCó biên lai không, mấy ngày thì vào tài khoản
Nhận đặt đồ theo tin nhắn rồi giao trong hẻmNgày càng nhiềuĐơn ít nhất bao nhiêu món thì giao, giờ nào giao
Báo giùm thợ quen: sửa điện, sửa nước, sửa xeTuỳ quan hệThợ ở đâu, đã làm cho nhà nào trong hẻm

Những dịch vụ có giấy tờ như thu hộ hoá đơn thì giữ biên lai. Dịch vụ dựa trên quen biết như báo giùm thợ thì coi là gợi ý, bạn vẫn tự kiểm thợ trước khi giao việc.

Những việc không nên nhờ tiệm, dù tiệm khó từ chối

Trông trẻ nhỏ, kể cả "chỉ mười phút". Chủ tiệm vừa bán hàng vừa thối tiền, không thể để mắt tới một đứa trẻ chạy ra đường hẻm. Nếu có chuyện, cả hai nhà đều khổ. Nhờ người thân, hàng xóm sát vách hoặc dẫn con đi theo.

Giữ tiền hoặc đưa tiền hộ cho người khác. Chuyện tiền bạc giữa ba bên là chuyện dễ lệch nhất, chỉ cần một bên nhớ sai con số. Chuyển khoản thẳng cho người cần nhận, khỏi qua tay ai.

Làm trung gian chuyện mâu thuẫn hàng xóm. Đừng nhờ tiệm nhắn hộ những lời phàn nàn về tiếng ồn, chỗ để xe hay rác của nhà khác. Tiệm sống nhờ cả hẻm, không muốn đứng về phía nào. Việc chung của khu phố thì nói với tổ trưởng dân phố hoặc nói thẳng với nhà kia.

Cho người lạ vào nhà khi bạn vắng. Đưa chìa khoá cho tiệm để tiệm mở cửa cho thợ, cho người giao hàng là đặt tiệm vào trách nhiệm quá lớn. Hẹn thợ vào giờ có người nhà, hoặc nhờ người thân.

Nhận hàng giá trị lớn hay hàng cấm vận chuyển. Điện thoại mới, trang sức, thuốc men không rõ nguồn gốc, hàng dễ cháy nổ không nên giao về tiệm. Nếu có vấn đề, tiệm là người đầu tiên bị hỏi.

Giữ quan hệ lâu dài với tiệm quen

Một tiệm tạp hoá quen đáng giá hơn nhiều so với vài đồng chênh lệch khi mua ở chỗ khác. Cách giữ quan hệ không cần gì cầu kỳ: mua những món thường ngày ở tiệm dù siêu thị có chương trình giảm giá, giới thiệu tiệm cho người mới chuyển đến hẻm, chào hỏi khi đi ngang. Khi nhờ việc, nói rõ và cảm ơn, xong việc thì báo lại.

Cũng nên tôn trọng giờ giấc và nhịp làm việc của tiệm. Đừng nhờ giữ đồ đúng lúc tiệm đang đông khách buổi sáng, đừng gõ cửa lúc tiệm đã đóng để lấy đồ, trừ khi đã hẹn trước. Nếu tiệm nghỉ Tết hay nghỉ đột xuất, sắp xếp đặt hàng và nhận đồ sang chỗ khác, đừng trách.

Cuối cùng, chuyện trong hẻm thì để ở trong hẻm. Chủ tiệm biết nhiều chuyện của nhiều nhà; người tử tế không hỏi dò chuyện nhà người khác qua tiệm, và cũng không kể chuyện nhà mình để mong được ưu tiên. Giữ được sự kín đáo đó, tiệm tạp hoá đầu hẻm sẽ là một trong những chỗ dựa đáng tin nhất khi gia đình bạn cần một tay giúp nhanh.

Câu hỏi thường gặp

Có nên gửi chìa khoá nhà ở tiệm tạp hoá không?

Chỉ nên gửi khi thật cần và trong thời gian ngắn, ví dụ người nhà sắp tới lấy trong ngày. Gói kín, không ghi số nhà lên móc chìa, báo rõ ai sẽ đến lấy. Không nên để chìa khoá ở tiệm lâu dài như một chỗ cất dự phòng.

Tiệm tạp hoá có bắt buộc phải nhận hàng giao hộ không?

Không. Đây là việc tiệm làm vì quen biết, có quyền nhận hoặc từ chối. Nên hỏi trước một lần, tránh đặt hàng cồng kềnh hoặc hàng thu tiền hộ về tiệm, và ghé lấy sớm khi được báo giao xong.

Mua chịu ở tiệm tạp hoá bao lâu thì nên trả?

Nên trả theo mốc đã nói với tiệm, thường là cuối tuần hoặc khi nhận lương. Chủ động trả trước khi tiệm phải nhắc. Tự ghi lại từng lần ghi nợ để đối chiếu với sổ của tiệm, tránh hiểu lầm.

Lỡ làm mất đồ gửi ở tiệm thì ai chịu?

Vì việc giữ hộ dựa trên quen biết, không có giấy tờ, nên rất khó quy trách nhiệm. Tốt nhất không gửi đồ có giá trị. Nếu lỡ thất lạc, nói chuyện nhẹ nhàng, cùng tìm lại, tránh làm căng với người đã giúp mình.

Có nên trả phí khi nhờ tiệm nhận hàng thường xuyên không?

Tiệm quen thường không lấy phí, nhưng nếu bạn nhờ nhiều, cách đáp lại tự nhiên nhất là mua đồ ở tiệm đều đặn và gửi quà nhỏ dịp lễ Tết. Nếu tiệm là điểm nhận hàng có thu phí, cứ theo quy định của tiệm.

Tiệm tạp hoá từ chối cho mua chịu thì có nên đổi tiệm?

Từ chối là quyền của tiệm, thường vì sổ nợ chung đã nhiều hoặc nợ cũ chưa trả. Nếu còn nợ, trả xong rồi nói chuyện lại. Đổi tiệm chỉ vì bị từ chối ghi sổ thường làm bạn mất một chỗ dựa gần nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138